یعنی چه
«اغراض شخصی» به معنای هدفها، نیتها یا منافع فردی و خصوصی یک شخص است که معمولاً در تداول امروز با بار معنایی منفی به کار میرود؛ یعنی زمانی که فرد منافع یا کینهتوزیهای شخصی خود را بر حق، عدالت یا منافع عمومی ترجیح میدهد. این واژه واژهای کلاسیک و معمولی است و نیازی به مثال دیجیتال ندارد.
تلفظ
تلفظ صحیح این ترکیب واژگانی به صورت «اَغْراضِ شَخْصی» (ağrāze šaxsi) است که در آن «اغراض» با فتحة الف و سکون غین خوانده میشود.
در جدول
این عبارت در جدولهای متقاطع معمولاً به عنوان نشانه برای مفاهیمی چون مقاصد فردی، نیات خصوصی یا سوءنیتها به کار میرود و دقیقاً ۹ حرف دارد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای رساندن این مفهوم از عباراتی نظیر personal motives یا private interests و همچنین personal agendas (به معنی برنامهها و اهداف پنهان شخصی) استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی که ریشهٔ اصلی این واژه است، از ترکیباتی چون «أغراض شخصية» یا «مآرب شخصية» برای بیان این مفهوم استفاده میشود.
به فارسی
معادلهای روان فارسی و عبارات جایگزین آن شامل منافع شخصی، نفع فردی، انگیزههای شخصی، خواستههای فردی، غرضورزی و در معنای منفی هوا و هوس یا خودخواهی است.
در قرآن
عین ترکیب واژگانی «اغراض شخصی» در قرآن کریم کاربرد ندارد و ریشه غرض نیز به این معنی در قرآن نیامده است؛ اما مفهوم نزدیک به آن، یعنی ترجیح دادن منافع و خواستههای فردی بر حق و حقیقت، بارها در قالب مفاهیمی چون «هوى النفس» (خواهشی نفسانی) و «اتباع الهوى» (پیروی از هوس) مورد ملامت قرار گرفته است.
جمعبندی و توضیح کامل اغراض شخصی
ترکیب واژگانی «اغراض شخصی» از دو بخش تشکیل شده است: «اغراض» که جمع مکسر واژهٔ عربی «غَرَض» به معنی هدف، قصد و نیت است، و «شخصی» که به فرد اشاره دارد. در نتیجه این عبارت در لغت به معنای اهداف و مقاصد فردی است. با این حال، در زبان فارسی امروز این واژه بیشتر دارای بار معنایی منفی بوده و نشاندهنده جانبداری، عدم بیطرفی، منفعتطلبی یا حتی کینهتوزی در تصمیمگیریها و رفتارهای اجتماعی و اداری است.
در ساختار زبان و ادبیات، اغراض شخصی نقطه مقابل مفاهیمی چون خیر جمعی، عدالتخواهی، انصاف و بیطرفی قرار میگیرد. زمانی که شخصی متهم به داشتن اغراض شخصی در یک مسئله میشود، به این معناست که او حسن نیت ندارد و بر اساس منافع یا انگیزههای پنهان خود عمل میکند. ریشه این واژه عربی است و معادلهای دقیقی در زبانهای انگلیسی و عربی برای آن وجود دارد، هرچند که در متون قرآنی این مفهوم صرفاً به صورت غیرمستقیم و در قالب نکوهش پیروی از هوای نفس مطرح شده است.