یعنی چه
شوفاژخانه به اتاق یا محوطهای (معمولاً در طبقات زیرین یا زیرزمین ساختمان) گفته میشود که تجهیزات اصلی سیستم گرمایش مرکزی از جمله دیگ آبگرم (بویلر)، مشعل، پمپهای سیرکولاتور و منبع دوجداره یا کویلی در آن قرار دارد. وظیفه این بخش، تامین و هدایت آب گرم مورد نیاز رادیاتورها و آب گرم مصرفی کل ساختمان است.
تلفظ
این واژه به صورت [شُوفاژْخانِه] تلفظ میشود. «شوفاژ» بخش فرانسوی آن با ضمه روی شین و «خانه» بخش فارسی آن است.
در جدول
در جدولهای متقاطع و شرح در متن، برای واژههایی مانند «مرکز حرارت ساختمان»، «اتاق تاسیسات حرارتی» یا «محل دیگ و مشعل ساختمان»، کلمه ۹ حرفی «شوفاژخانه» یا کلمه ۸ حرفی «موتورخانه» به عنوان پاسخ کاربرد دارد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی رایجترین معادل برای این فضا Boiler room است. همچنین در نقشههای مهندسی و معماری بزرگتر از عبارت Mechanical room یا Plant room نیز استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی با توجه به کارکرد گرمایشی و وجود دیگهای بزرگ، به آن «غرفة التدفئة» یا «غرفة الغلايات» میگویند.
به فارسی
واژههای «موتورخانه» و «مرکز حرارت ساختمان» دقیقترین و رایجترین برگردانها و مترادفهای فارسی برای این کلمه هستند. این واژه خود یک ترکیب دوگانه است؛ بخش اول آن یعنی «شوفاژ» (Chauffage) ریشه فرانسوی به معنای گرمایش دارد و بخش دوم آن یعنی «خانه»، واژهای اصیل و فارسی است.
جمعبندی و توضیح کامل شوفاژخانه
شوفاژخانه یا همان موتورخانه، به عنوان قلب تپنده سیستمهای تاسیساتی در ساختمان شناخته میشود. این فضا که معمولاً در مشاعات و طبقات منفی سازهها طراحی میشود، محل تجمع دستگاههای پیچیدهای نظیر مشعل، بویلر، پمپ و لولهکشیهای متعددی است که وظیفه دارند انرژی حرارتی را تولید و به واحدهای مسکونی یا اداری منتقل کنند.
از نظر ریشهشناسی، این واژه از ترکیب کلمه فرانسوی Chauffage (به معنی ایجاد حرارت) و واژه فارسی خانه شکل گرفته است. امروزه با وجود ابداع سیستمهای مستقل مانند پکیجهای دیواری، استفاده از شوفاژخانههای مرکزی در مجتمعهای بزرگ به دلیل کارایی بالا و مدیریت یکپارچه مصرف انرژی همچنان از اصول اساسی مهندسی ساختمان به شمار میرود.