یعنی چه
ارتش به ساختار رسمی و سازمانیافتهای از نیروهای نظامی (شامل زمینی، هوایی و دریایی) گفته میشود که مأموریت اصلی آنها پاسداری از تمامیت ارضی، استقلال و امنیت یک کشور در برابر تهدیدات داخلی و خارجی است.
ریشه
این واژه در معاصر (حدود سال ۱۳۰۳ خورشیدی) توسط انجمن واژهگزینی ارتش بازسازی شد تا جایگزین واژه ترکی «قشون» شود. ریشه آن به واژه پهلوی «ارتشتر» و اوستایی «رَثَهاِشتَرَ» برمیگردد که به معنای گردونهسوار، جنگجو و سپاهی است.
در جدول
در معماها و جداول کلمات متقاطع، واژه ارتش به عنوان پاسخ ۴ حرفی برای راهنماییهایی نظیر «نیروهای مسلح»، «لشکر» یا «سپاه» استفاده میشود.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی واژه Army معمولاً به نیروی زمینی و واژه Military به کل بدنه نیروهای مسلح یک کشور اشاره دارد.
به عربی
در زبان عربی برای اشاره به ارتش و کادر نظامی یک کشور از واژه جیش یا اصطلاح قوات مسلحة (نیروهای مسلح) استفاده میشود.
به ترکی
در زبان ترکی واژه Ordu به معنای ارتش و لشکریان منظم نظامی به کار میرود.
نماد چیست
ارتش در فرهنگ عامه و ساختار سیاسی نماد اقتدار حکومتی، نظم ساختاری و امنیت ملی است. در نشانهای نظامی نیز از نمادهایی چون سپر و شمشیر (به نشانه دفاع و رزم) و عقاب (به نشانه اشراف و بلندپروازی) استفاده میشود.
جمعبندی و توضیح کامل ارتش
واژه ارتش یکی از نمونههای موفق واژهگزینی در زبان فارسی معاصر است که با احیای ریشههای کهن اوستایی و پهلوی (ارتشتار) جانشین کلمات بیگانهای چون قشون شد. این کلمه امروزه نماد هویت، اقتدار و سازمانیافتگی دفاعی یک ملت به شمار میرود.
ساختار ارتشها بر پایه انضباط شدید، سلسله مراتب مشخص و جانفشانی برای حفظ میهن استوار است. وجود معادلهای دقیق در زبانهای مختلف دنیا نشاندهنده اهمیت این نهاد حیاتی در تاریخ و جغرافیای سیاسی تمامی جوامع بشری است.