یعنی چه
ترکیب «لابه و زاری» به معنای گریه، ناله، و تضرع بسیار فروتنانه است. واژه «لابه» به تنهایی به معنای درخواست همراه با عجز و التماس فروتنانه است و «زاری» به معنای گریه و فغان شدید. این واژه کاملاً کلاسیک و ادبی است و برای بیان اوج درماندگی یا استغاثه به کار میرود.
تلفظ
تلفظ صحیح این ترکیب به صورت «لابِه و زاری» است که حرف «ه» در لابه به صورت مکسور (e) و واو عطف به صورت ضمه (o) خوانده میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع، در پاسخ به کلماتی مثل التماس، گریه و ناله، یا تضرع، واژه «لابه و زاری» با ۹ حرف یا واژههای مترادف آن مانند تضرع کاربرد فراوانی دارد.
به انگلیسی
برای انتقال حس دقیق این ترکیب در زبان انگلیسی، بسته به بافت متن از واژگان مربوط به گریه شدید یا التماس فروتنانه استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی واژه تضرع و ابتهال دقیقترین همپوشانی معنایی را با لابه و زاری دارند که در متون دینی و ادعیه نیز بسیار رایج هستند.
به فارسی
مترادفهای اصیل و رایج این واژه در زبان فارسی عبارتند از: ناله و فغان، زاری و افغان، ندبه و ضجه، و درخواست عاجزانه. واژگان متضاد آن نیز شامل تکبر، لاف، خودستایی و قاطعیت میشود.
جمعبندی و توضیح کامل لابه و زاری
ترکیب «لابه و زاری» یک واژه مرکب و اصیل فارسی است که ریشه در اعماق زبانهای ایرانی دارد. واژه «لابه» در فارسی میانه (پهلوی) به صورت lābag به معنی خواهش و تضرع بوده و «زاری» نیز از مصدر زاریدن مشتق شده است. این ترکیب اصیل، اوج فروتنی، دلشکستگی و استغاثه نیازمندانه را به تصویر میکشد.
در ادبیات فارسی، بهویژه در شعر عرفانی و حماسی، لابه و زاری نماد بارز فقر ذاتی انسان در برابر غنای خداوند، یا درماندگی عاشق دلسوخته در برابر معشوق بینیاز است. اگرچه خود این عبارت به دلیل ریشه فارسیاش در قرآن نیامده، اما مفاهیم معادل آن مانند «تضرع» و «ابتهال» مکرراً برای توصیف دعا و ناله به درگاه الهی استفاده شدهاند.