یعنی چه
این اصطلاح کنایه از کسی است که وانمود میکند ناراحت، پشیمان یا دلسوز است، در حالیکه در واقعیت هیچ احساسِ همدردی صادقانهای ندارد و هدفش جلب توجه، فریب دیگران یا پنهان کردن سوءنیت خود است.
تلفظ
تلفظ این عبارت به صورت ترکیبی از کلمات «اشک» (Ašk)، «تمساح» (Temsāh) و فعل «میریزد» (Mirizad) است.
در جدول
پاسخ دقیق در جدول برای این عبارت ۱۴ حرف دارد که همان «اشک تمساح میریزد» یا مفاهیمی چون گریه دروغین است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی از همین تعبیر عینی برای گریه و تظاهر دروغین استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی نیز تعبیر دقیقاً مشابه فرهنگ فارسی و جهانی به کار میرود.
به ترکی
این اصطلاح در زبان ترکی نیز به معنای ریختن اشک تمساح و فریبکاری احساسی است.
جمعبندی و توضیح کامل اشک تمساح میریزد
اصطلاح «اشک تمساح میریزد» یک ضربالمثل و کنایه جهانی و بسیار رایج در زبان فارسی است که به مفهوم تظاهر، نفاق، ریاکاری و سوءاستفاده از احساسات دیگران اشاره دارد. این عبارت زمانی به کار میرود که فردی در ظاهر ادعای همدردی و دلسوزی میکند یا برای جلب منفعت دست به گریه و زاری میزند، اما در باطن هدف دیگری را دنبال کرده و هیچگونه پشیمانی یا غم واقعی در دل ندارد.
ریشه این اصطلاح به یک باور قدیمی و عامیانه برمیگردد که تصور میشد تمساحها برای فریب دادن طعمه خود یا از روی دلسوزی برای قربانیشان گریه میکنند. هرچند از نظر علمی ثابت شده که خروج مایع از چشم تمساح هنگام بلعیدن غذا صرفاً یک واکنش بیولوژیکی ناشی از تحریک غدد اشکی است و ربطی به احساسات ندارد، اما این پدیده به عنوان نمادی عمیق از شقاوتِ پنهانشده پشت نقاب مهربانی در ادبیات جهان جاودانه شده است.
در فرهنگ اسلامی و قرآنی، گرچه این عبارت عینا وجود ندارد، اما رفتار برادران حضرت یوسف (ع) در آیه ۱۶ سوره یوسف که پس از انداختن او به چاه، شبانه و گریهکنان نزد پدر برگشتند، دقیقترین مصداق مفهومی برای «اشک تمساح ریختن» به شمار میرود.