یعنی چه
در متون تاریخی، به فردی گفته میشود که در دستگاههای درباری یا نظامی، مسئولیت جلوداری اسب و یاری رساندن به سوار هنگام پیاده و سوار شدن را داشت. این واژه در معانی گستردهتری نظیر ساقی، خادم دربار و حتی مسئول امور آشپزخانه نیز به کار رفته است.
تلفظ
این واژه از دو بخش «رکاب» (با فتحه روی ر و کشش روی الف) و «دار» تشکیل شده و با تکیه بر هجای آخر به صورت «رکابدار» تلفظ میشود.
در جدول
واژهای هفتحرفی که در جدولهای متقاطع اغلب با تعریف «خادم اسب»، «پیشکار پادشاه» یا «ملازم رکاب» طرح میشود.
به انگلیسی
به عربی
نماد چیست
رکابدار در ادبیات و فرهنگ سنتی ایران، نماد فروتنی و خدمتِ بیواسطه به صاحبمنصبان است. این مفهوم فراتر از یک شغل، نشاندهندهٔ پیوند وفادارانه میان خادم و مخدوم در ساختار سیاسی و اجتماعی گذشته است.
جمعبندی و توضیح کامل رکابدار
واژهٔ رکابدار ریشه در سنتهای درباری و نظام سوارهنظام قدیم ایران دارد. این واژه از ترکیب «رکاب» و پسوند «دار» ساخته شده و در اصل به فردی اطلاق میشد که با نگه داشتن رکاب اسب، تسهیلگرِ تردد اشراف و سواران بود. این جایگاه شغلی به مرور در ادبیات فارسی به مفهومی استعاری برای خدمتگزاران نزدیک و ملازمانِ وفادار تبدیل شد.
امروزه این کلمه بیشتر کاربردی تاریخی و ادبی دارد و در متون کهن برای توصیف ساختار طبقاتی جامعه استفاده میشود. رکابدار در کنار معادلهایی چون جلودار و مهتر، بخش مهمی از واژگان مربوط به مناسبات درباری و خادمان در فرهنگ ایران زمین را تشکیل میدهد.