یعنی چه
این عبارت ترکیبی از دو واژه ترکی «آج» (گرسنه) و «قورد» (گرگ) است. در ادبیات عامیانه و فولکلور، این ترکیب هم به عنوان صفت برای انسانهای طماع و بیرحم به کار میرود و هم در حکایات قدیمی، نمادی از حفظ عزت نفس و ترجیح دادن سختی و گرسنگی در آزادی، نسبت به آسایش در اسارت است.
تلفظ
این عبارت با واکههای کشیده در بخش اول و تلفظ ضمه روی حرف قاف در بخش دوم خوانده میشود. در زبان ترکی آذربایجانی به صورت آچ قورد (Aç qurd) نیز تلفظ و نگارش میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ به راهنمای «گرگ گرسنه در زبان ترکی» یا «کنایه ترکی از آدم حریص»، واژه ۶ حرفی «آج قورد» است.
به انگلیسی
معادل مستقیم انگلیسی این عبارت برای توصیف گرگی که به دنبال شکار است یا فردی که طمع شدیدی دارد.
به ترکی
این واژه اصالتاً ترکی است. در شاخه آذربایجانی بیشتر به صورت قورد و در شاخه استانبولی به صورت کورت نگارش و بیان میشود.
به فارسی
دقیقترین برگردان واژهبهواژه این اصطلاح در زبان فارسی «گرگ گرسنه» است که در معنای استعاری با صفتهایی مانند حریص، آزمند، درندهخو و شکمپرست همپوشانی دارد.
نماد چیست
در واژهشناسی نمادها، آج قورد دو رویه دارد؛ در فرهنگ عمومی نشاندهنده فقر خشونتآمیز و خشونت کنترلنشده برای سیر شدن است. اما در داستانهای فولکلوریک آذربایجان (مانند حکایت گرگ گرسنه و سگ سیر)، این عبارت نماد انسان آزادهای است که گرسنگی و سختی در آزادی را به سیری و طوق بندگی تن دادن ترجیح میدهد.
جمعبندی و توضیح کامل آج قورد
ترکیب «آج قورد» یک عبارت یا صفت مرکب اصیل در زبان ترکی (شامل آذربایجانی، استانبولی و خراسانی) است که از دو بخش «آج» به معنی گرسنه و «قورد» به معنی گرگ تشکیل شده است. این واژه در زبان فارسی معیار به عنوان یک لغت مستقل ثبت نشده، اما به دلیل همزیستی زبانی و فرهنگی در مناطق ترکنشین ایران، رواج کاملی دارد و در مکالمات روزمره و ادبیات بومی به وفور شنیده میشود.
از نظر معنایی و کاربردی، این عبارت در وهله اول کنایه از افراد بسیار حریص، طماع و زیادهخواهی است که برای رسیدن به خواستههای خود ممکن است به دیگران آسیب بزنند؛ درست مانند گرگی که از شدت گرسنگی رفتار مهارنشدنی دارد. با این حال، در ادبیات داستانی و فرهنگ عامه، جایگاه مثبتی نیز دارد و نشاندهنده تن ندادن به ذلت و حفظ استقلال در عین تحمل سختیهاست.