یعنی چه
اباضیه نام یکی از فرقه ها و مذاهب قدیمی اسلام است که پیروان آن را «اباضی» مینامند. این جریان اگرچه از نظر تاریخی از خوارج اولیه منشعب شده است، اما خطمشی کلامی و فقهی بسیار میانهروتری نسبت به آنها دارد و خود را «اهل استقامت» میدانند. نام این مذهب از عبدالله بن اباض تمیمی گرفته شده است.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه به صورت اِباضیه (Ebāżiyye / Ibāḍiyya) است که ریشه آن به واژه اِباض برمیگردد.
در جدول
در جدولهای متقاطع، این کلمه معمولاً با راهنماهایی چون «فرقه ای از خوارج»، «مذهب رسمی کشور عمان» یا «پیروان عبدالله بن اباض» به عنوان پاسخ ۶ حرفی کاربرد دارد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای اشاره به این مذهب فقهی و کلامی از واژگان فوق استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی، نام این مکتب با الف و لام تعریف به صورت الإباضیة نوشته و خوانده میشود.
در قرآن
واژه اباضیه یا ریشه آن به این معنای خاص در متن قرآن پدیدار نشده است؛ چرا که این اصطلاح یک مفهوم تاریخی، سیاسی و فرقهشناسی است که دههها پس از رحلت پیامبر اسلام (ص) و در پی شکافهای عقیدتی صدر اسلام شکل گرفت.
نماد چیست
مذهب اباضیه مانند بسیاری از مذاهب نخستین اسلامی، هیچگونه نماد تصویری، پرچم یا آیکون متمایز و خاصی ندارد. پیروان این مذهب به دلیل تاکید فراوان بر توحید تنزیهی و سادگی، از نمادگرایی پرهیز میکنند. امروزه این واژه بیشتر به عنوان نماد هویت فرهنگی و مذهبی کشور عمان و بخشهایی از شمال آفریقا شناخته میشود.
جمعبندی و توضیح کامل اباضیه
اباضیه یکی از کهنترین مذاهب کلامی و فقهی در تاریخ اسلام است که ریشه در حوادث سیاسی و فکری سده اول هجری دارد. این مکتب اگرچه از نظر تاریخی از بدنه خوارج اولیه منشعب شد، اما به دلیل اتخاذ رویکردی عقلانی و دوراندیشانه، از تندرویهای افراطی آنان فاصله گرفت و مسیر میانهروی را برگزید. نام این مذهب از عبدالله بن اباض تمیمی، سخنگوی سیاسی این جریان گرفته شده، هرچند بنیانگذار فقهی آن را جابر بن زید میدانند.
امروزه پیروان مذهب اباضی که خود را «اهل استقامت» مینامند، ساختار فقهی و کلامی کاملاً مستقل از اهلسنت و شیعه دارند. بزرگترین تمرکز جغرافیایی پیروان اباضیه در کشور عمان است که مذهب رسمی و اکثریت جامعه آن را تشکیل میدهد؛ همچنین جوامع کوچکتری از آنها در مناطقی از شمال آفریقا مانند جزیره جربه در تونس، نفوسه در لیبی و وادی مژاب در الجزایر زندگی میکنند.