یعنی چه
بیجاشدگان به افرادی اطلاق میشود که به دلیل درگیریهای مسلحانه، خشونت، نقض حقوق بشر یا بلایای طبیعی مانند سیل و زلزله مجبور به ترک خانه و کاشانه خود شدهاند، اما برخلاف پناهندگان، از مرزهای بینالمللی کشور خود عبور نکرده و در داخل وطن خود آواره هستند.
تلفظ
این واژه به صورت [bījā-šodagān] تلفظ میشود و ترکیب ساختاری آن شامل بیجا + شده + گان (علامت جمع) است.
در جدول
در کلمات متقاطع، پاسخ این واژه با توجه به تعداد حروف (۹ حرف) تعیین میشود و واژههای هممعنی آن نظیر آوارگان نیز پرکاربرد هستند.
به انگلیسی
در متون حقوقی و بینالمللی برای اشاره به افرادی که در داخل مرزهای خود جابهجا شدهاند از اصطلاح اختصاری IDPs استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی و رسانههای منطقه برای این مفهوم بیش از همه از واژه «النازحین» یا «النازحون داخلیاً» استفاده میکنند.
نماد چیست
این واژه در ادبیات سیاسی و علوم اجتماعی نماد آسیبپذیری، بحرانهای عمیق انسانی و جنگ است. در سازمانهای بینالمللی نیز معمولاً با نمادهایی بصری چون چادرهای امدادی، خانهٔ ترکخورده یا انسانهای در حال حرکت با کولهبار نمایش داده میشود.
جمعبندی و توضیح کامل بیجاشدگان
واژه «بیجاشدگان» یک اصطلاح کاملاً فارسی (رایج در ادبیات رسمی و رسانهای فارسیزبان و افغانستان) است که به لایه خاصی از آسیبدیدگان جنگ و بلایای طبیعی اشاره دارد. تفاوت بنیادین این گروه با پناهندگان در این است که بیجاشدگان علیرغم از دست دادن خانه خود، همچنان در داخل مرزهای جغرافیایی کشور خود بهسر میبرند و حقوق بینالملل پناهندگی به صورت مستقیم شامل حال آنها نمیشود.
این واژه ترکیب ساختاری مشخصی از صفت «بیجا»، بن ماضی «شد» و پسوند جمع «گان» دارد و در اسناد حقوق بشری معادل حقوق اولیه سلبشده انسانهاست. از نظر مفهومی در فرهنگهای مختلف، این پدیده با مفاهیمی چون هجرت اجباری و اخراج از دیار (مانند تعابیر قرآنی اخراج از دیار) پیوند خورده است.