تشطط یعنی چه؟

جمع‌بندی و توضیح کامل تشطط

واژهٔ «تشطط» یک مصدر عربی از ریشهٔ «ش ط ط» است که در زبان و ادبیات فارسی کاربرد محدودی دارد و بیشتر در متون کهن، تفسیرهای قرآنی و فقهی به چشم می‌خورد. معنای بنیادین این واژه بر محور «دوری شدید از حق» و «تجاوز از حدود اعتدال» می‌چرخد؛ به طوری که هرگونه پیشروی به سمت افراط یا اعمال بیدادگری در حکم و سخن، مصداقی از تشطط به شمار می‌رود.

در فرهنگ قرآنی، این واژه بار معنایی ویژه‌ای در زمینهٔ قضاوت دارد. منع از تشطط در واقع دستور به رعایت دقیق انصاف و پرهیز از تمایلات شخصی در زمان داوری است. نکتهٔ مهم در بررسی این کلمه، عدم اشتباه آن با واژهٔ هم‌وزن و پرکاربرد «تشتت» است که به معنی پراکندگی و تفرقه می‌باشد؛ چرا که تشطط صرفاً به حوزهٔ ظلم، افراط و خروج از عدل تعلق دارد.