یعنی چه
فزونخواهی یک صفت مرکب و اسم مصدر در زبان فارسی است که به معنای تمایل شدید، افراطی و سیریناپذیر به داشتن چیزهای بیشتر از قبیل مال، قدرت، مقام یا امتیازات مادی و معنوی است. این مفهوم در واقع همان زیادهخواهی، طمعکاری و زیادهطلبی است که نقطه مقابل قناعت و خرسندی قرار میگیرد.
تلفظ
این واژه به صورت [فُ زُ خوا هی] تلفظ میشود. واژه «فزون» به معنای زیاد و بیش از حد، و «خواهی» از مصدر خواستن است.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلماتی مانند فزون خواهی (۹ حرف)، زیاده خواهی، افزون طلبی، آز و طمع به عنوان پاسخ کاربرد دارند.
به انگلیسی
در متون سیاسی و اجتماعی بینالمللی نیز گاهی واژههایی مانند Over-ambition (جاهطلبی بیش از حد) یا Expansionism (توسعهطلبی) به عنوان معادل آن به کار میروند.
به عربی
دقیقترین معادل قرآنی برای این واژه «تکاثر» است که در سوره تکاثر به معنی مسابقه در جمعآوری مال و فزونخواهی مادی آمده است.
به فارسی
این واژه کاملاً ریشه ایرانی و فارسی دارد. بخش اول آن یعنی «فزون» یا «افزون» ریشه در زبان پارسی میانه (پهلوی) دارد که از ریشه اوستایی afzūdan به معنی رشد کردن و زیاد شدن گرفته شده و بخش دوم آن از مصدر خواستن است.
جمعبندی و توضیح کامل فزون خواهی
واژه «فزونخواهی» یک ترکیب اصیل فارسی از دو جزء «فزون» (بیش از حد، زیاد) و «خواهی» (طلب کردن) است که در روانشناسی اخلاقی و ادبیات عرفانی به تمایل مهارناپذیر انسان برای کسب مادیات، قدرت و امتیازات بیشتر اشاره دارد. این مفهوم به عنوان یک ویژگی ناپسند شناخته میشود که آرامش درونی فرد را سلب کرده و او را در چرخه باطل عدم رضایت گرفتار میکند.
در فرهنگ و ادبیات سنتی، این واژه معادل مفاهیمی چون آز، طمع و زیادهطلبی است و در متون قرآنی نیز بهترین معادل مفهومی آن واژه «تکاثر» یا «جشع» قلمداد میشود. شعرا و عارفان بزرگ مانند مولانا، نفس فزونخواه را به دریا یا جهنم تشبیه کردهاند که هرگز با بلعیدن اموال و جاه پر نمیشود و تنها راه درمان آن را مهار نفس و پیشه کردن قناعت میدانند.