یعنی چه
سل ریوی شایعترین شکل بیماری سل است که توسط باکتری مایکوباکتریوم توبرکلوزیس (باسیل کخ) ایجاد میشود. این باکتری به طور مستقیم به بافت ریهها حمله کرده و دستگاه تنفسی را درگیر میکند. علائم شایع آن شامل سرفههای مداوم و طولانیمدت، خلط خونی، تب، تعریق شبانه و کاهش وزن شدید است. این بیماری از طریق ذرات معلق در هوا هنگام عطسه یا سرفه فرد مبتلا، منتقل میشود.
تلفظ
واژه «سِل» با کسره حرف سین و سکون لام، و «رِیوِی» با کسره را و واو خوانده میشود؛ در اصطلاح علمی و عربی به صورت سُلِ رئوی (soll-e re'avi) نیز تلفظ میگردد.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ عبارت «نوعی بیماری ریوی عفونی و فرساینده» یا «بیماری باسیل کخ»، واژه ۶ حرفی «سل ریوی» است. همچنین واژههای کهنتر مانند «دق» یا «حقاق» نیز به عنوان معادلهای سنتی آن به کار میروند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی و متون پزشکی بینالمللی، به این بیماری Pulmonary tuberculosis گفته میشود که اغلب با حروف اختصاری PTB یا به صورت سادهتر Pulmonary TB نمایش داده میشود. در متون قدیمی انگلیسی نیز از واژه Consumption استفاده میشد.
به فارسی
معادلهای فارسی و روان این ترکیب شامل «سل ششی»، «سل ریه» و «بیماری فرساینده ریه» است. در گذشته به دلیل ضعف شدید بدن در اثر این بیماری، به آن «دق» یا «بیماری کاهنده» نیز میگفتند.
نماد چیست
در فرهنگ عمومی و تاریخ پزشکی، سل ریوی نمادی از بیماریهای طولانی، فرساینده و تحلیلبرنده جسم است. در سطح بینالمللی، روبان دو رنگ سرخ و سورمهای (یا گاهی روبان قرمز زنده) به عنوان نماد آگاهیبخشی در مورد بیماری سل شناخته میشود و روز ۲۴ مارس (۵ فروردین) نیز روز جهانی مبارزه با سل نامگذاری شده است.
جمعبندی و توضیح کامل سل ریوی
سل ریوی یک ترکیب وصفی متشکل از دو واژه است؛ «سل» از ریشه عربی به معنی گداختن و لاغر شدن بدن گرفته شده و «ریوی» به بافت ششها اشاره دارد. این بیماری یکی از قدیمیترین و شناختهشدهترین بیماریهای عفونی تاریخ بشر است که با وجود کشف درمان قطعی و آنتیبیوتیکها، هنوز هم به دلیل واگیردار بودن از طریق سیستم تنفسی، اهمیت بالایی در بهداشت عمومی جهانی دارد.
تشخیص به موقع این بیماری از طریق آزمایش خلط و رادیوگرافی قفسه سینه انجام میشود. درمان آن نیاز به یک دوره منظم و چندماهه از مصرف آنتیبیوتیکهای خاص دارد تا از مقاوم شدن باکتری باسیل کخ جلوگیری شود. عدم درمان سل ریوی میتواند منجر به تخریب گسترده بافت ریه و در نهایت مرگ بیمار گردد.