یعنی چه
این واژه صفت مرکب فاعلی است و به فرد، رفتار یا وضعیتی اشاره دارد که روح، روان و نیروی حیات انسان را دچار فرسایش، شکنجه و آزار عمیق میکند؛ به طوری که تحمل آن بسیار دشوار است.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه به صورت فتحة بر روی نون ملصق به الفِ آزار یعنی (jān-āzār) است.
در جدول
در کلمات متقاطع، این کلمه معمولاً به عنوان پاسخ برای راهنماهای 'رنجدهنده روح' یا 'آزاردهنده جان' به کار میرود.
به انگلیسی
برای انتقال مفهوم جانآزار در زبان انگلیسی از صفتهایی استفاده میشود که بر شکنجه روانی یا سختی شدید دلالت دارند.
به ترکی
در زبان ترکی ترکیبات مشابهی وجود دارد که دقیقاً از واژه 'جان' استفاده کرده و مفهوم آسیب زدن به روح را میرسانند.
به فارسی
معادلهای دقیق فارسی آن شامل واژگانی است که به رفتار ظالمانه و مایه عذاب روحی بودن اشاره دارند؛ نظیر مردمآزار، دلآزار و ستمگر.
جمعبندی و توضیح کامل جان آزار
واژهٔ «جانآزار» یک ترکیب وصفی مرخّم و اصیل در زبان فارسی است که از دو بخش «جان» (به معنی روح و نیروی حیات با ریشه پهلوی gyān) و «آزار» (بن مضارع مصدر آزردن با ریشه پهلوی āzār) ساخته شده است. این اصطلاح در ادبیات فارسی مظهر جفاپیشگی، ستمگری و رفتارهایی است که فراتر از جسم، روان و قلب فرد را نشانه میگیرند و عذابی عمیق ایجاد میکنند.
در متون کهن و اشعار کلاسیک، این صفت عمدتاً برای توصیف معشوقِ بیوفا، روزگار سخت یا اندوههای بزرگی که تاب و توان را از انسان سلب میکنند به کار رفته است. اگرچه این ترکیب عینا در متن قرآن مجید نیامده، اما مفاهیم مترادف آن در قالب واژههایی چون «ظالم» یا تعابیری مانند رساندن اذیت و ایذاء به دیگران به چشم میخورد که نشاندهنده نکوهش این رفتار در دیدگاههای اخلاقی است.