یعنی چه
واژه «عژه» (که گاهی به صورت اژه نیز ضبط شده) در فرهنگهای لغت قدیمی و کهن فارسی به معنای صدای بلند، فریاد، فغان و غوغا به کار رفته است و به طنینانداز شدن صدا یا دادخواهی اشاره دارد.
مترادف
این کلمات همگی بیانگر مفهوم تولید صدای بلند، اعتراض یا شلوغی هستند که با معنای عژه همخوانی دارند.
متضاد
در برابر مفاهیمی چون فریاد و غوغا، واژههایی که دلالت بر سکون و نبود صدا دارند به عنوان متضاد شناخته میشوند.
ریشه
ریشه این واژه به زبان فارسی کهن و اوستایی بازمیگردد. اگرچه گاهی در متون قدیمی به دلیل املای آن با حرف «ع» شبهه عربی بودن مطرح شده، اما در اصل یک واژه اصیل فارسی است که دچار دگرگونی املایی شده است.
جمله سازی
تلفظ
این واژه به صورت فتح اول و دوم (عَ - ژَ) تلفظ میشود و در زبان عامیانه امروز کاربردی ندارد.
در جدول
در طراحهای جدول کلمات متقاطع، اگر سوال به صورت «بانگ و فریاد کهن» یا «فریاد دادخواهی قدیمی» مطرح شود، پاسخ مورد نظر عژه یا اژه خواهد بود.
به انگلیسی
این واژگان دقیقترین معادلهای انگلیسی برای توصیف صداهای بلند و فریادهای جمعی یا اعتراضی هستند.
به فارسی
برگردان و معادل مستقیم این واژه در زبان فارسی امروزی، همان اصطلاح «بانگ و فریاد» یا «ولوله» است.
نماد چیست
واژه عژه صرفاً یک واژه معنایی در لغتنامههاست و مظهر مفهوم سمبلیک، اسطورهای یا فرهنگی شناختهشدهای در آیینهای ایرانی نیست.
جمعبندی و توضیح کامل عژه
واژه «عژه» یکی از کلمات مهجور، کهن و بسیار کمکاربرد در زبان فارسی است که در لغتنامههای قدیمی مانند دهخدا به معنای بانگ، فریاد، ولوله و غوغای دادخواهی ضبط شده است. با وجود اینکه ظاهر املایی آن با حرف «ع» آغاز میشود و ممکن است ذهن را به سمت ریشههای عربی سوق دهد، ریشهشناسان آن را واژهای از اصالت فارسی کهن و اوستایی میدانند که همریشه با واژه «اژه» است.
این کلمه امروزه در گفتار روزمره و حتی ادبیات معاصر هیچگونه کاربردی ندارد و بیشتر در میان طراحان جدول کلمات متقاطع به عنوان یک واژه اصیل و ۳ حرفی برای راهنمای «فریاد و غوغا» مورد استفاده قرار میگیرد. همچنین باید توجه داشت که این واژه را نباید با خطاهای تایپی رایجی مانند «مژه» یا نامهای جغرافیایی خاص بدون بررسی علمی اشتباه گرفت.