یعنی چه
واژهٔ مِطواع یک صفت مبالغه است و به فردی اشاره دارد که در فرمانبرداری و اطاعت از دیگران بسیار سریع، آسان و پذیرا عمل میکند و انعطافپذیری بالایی در پذیرش دستورها دارد.
تلفظ
این واژه به صورت مِطْواع (با کسر میم و سکون طاء) تلفظ میشود و بر وزن اسم مبالغهٔ «مِفْعال» در زبان عربی است.
در جدول
در پاسخ به سؤالات جدول کلمات متقاطع با مضامین «بسیار فرمانبردار» یا «بسیار مطیع»، کلمه ۵ حرفی «مطواع» یک پاسخ دقیق و فصیح است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای رساندن مفهوم شدت طاعت و فرمانبرداری، از صفاتی نظیر obedient یا compliant استفاده میشود.
به عربی
کلمه مطواع اصالتاً عربی است؛ اما در زبان عربی معیار برای بیان این مفهوم از واژههای همخانواده یا مترادفی مثل مُطیع و منقاد نیز استفاده میشود.
به فارسی
معادلهای دقیق این واژه در زبان فارسی کلماتی چون فرمانبردار، بسیار مطیع، پذیرا، خاضع و رام هستند که نشاندهندهٔ روحیهٔ تسلیم و عدم سرکشی است.
جمعبندی و توضیح کامل مطواع
واژهٔ «مِطواع» یک کلمهٔ فصیح و ریشهدار عربی است که به زبان فارسی راه یافته و از ریشهٔ «ط و ع» (طوع و اطاعت) ساخته شده است. قرار گرفتن این ریشه در وزن مبالغهٔ «مِفْعال»، معنای آن را به شدت تقویت میکند؛ به این معنی که مطواع تنها یک فرد مطیع معمولی نیست، بلکه کسی است که در بالاترین درجهٔ فرمانبرداری، انقیاد و سازگاری قرار دارد و به سرعت و بیچونوچرا دستورها را میپذیرد.
این کلمه در ادبیات فارسی و عرفانی نیز بار معنایی خاصی دارد؛ گاهی در مقام ستایش تواضع، خاکساری و تسلیم بودن سالک در برابر ارادهٔ الهی (نفس مطمئنه) به کار میرود و گاهی نیز بسته به سیاق متن، نشاندهندهٔ روحیهٔ بیش از حد تسلیمبودن و انعطافپذیری مفرط در برابر دیگران است. ضد این واژه کلماتی چون عاصی، سرکش و متمرد هستند.
در مجموع، اگرچه مطواع در گفتارهای روزمرهٔ فارسی کمتر شنیده میشود، اما در متون کهن، لغتنامهها و به ویژه به عنوان یک کلیدواژهٔ پنجحرفیِ پرکاربرد در جدولهای کلمات متقاطع، از اهمیت بالایی برخوردار است و شناخت آن به درک بهتر ساختارهای مبالغه در زبان کمک میکند.