یعنی چه
آخرتشناسی (یا فرجامشناسی) به بخشی از کلام، الهیات و باورهای مذهبی گفته میشود که به بررسی و مطالعه کیفیت زندگی اخروی، جهان پس از مرگ، قیامت، بهشت، جهنم و همچنین رویدادهای پایانی تاریخ جهان و سرانجام گیتی میپردازد. این واژه مفهومی کلاسیک و دینی است که سرنوشت غایی آفرینش را تبیین میکند.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه به صورت [آخِرَتشِناسی] (āxerat-šenāsi) است.
در جدول
در جدولهای متقاطع، در پاسخ به هدایتگرهای مربوط به علم فرجامشناسی یا معادشناسی، خود واژه «اخرت شناسی» با ۹ حرف یا واژههای هممعنی آن قرار میگیرد.
به انگلیسی
اصطلاح تخصصی و جهانی این علم در زبان انگلیسی Eschatology است که از ریشه یونانی eschatos به معنای آخرین یا نهایی گرفته شده است.
در قرآن
خود ترکیب اصطلاحی «آخرتشناسی» در متن قرآن نیامده است، اما واژه «الآخِرة» ۱۱۵ بار در قرآن کریم به کار رفته و مفاهیم کلیدی آن با تعابیری همچون «الیوم الآخر» (روز بازپسین)، «یوم البعث» و «یوم القيامة» به عنوان یکی از ارکان اصلی ایمان مسلمانان مطرح شده است.
نماد چیست
برای خودِ رشته علمی یا واژه آخرتشناسی نماد گرافیکی یا المان سنتی منحصربهفردی وجود ندارد؛ اما مفاهیم درون آن در سنت دینی با نمادهایی چون صور (شیپور رستاخیز)، میزان (ترازو برای سنجش اعمال) و پل صراط تداعی میشوند.
جمعبندی و توضیح کامل اخرت شناسی
آخرتشناسی یا فرجامشناسی یکی از مباحث بنیادین در ساختار الهیات ادیان ابراهیمی و سایر مکاتب فکری است. این دانش کلامی و فلسفی تلاش میکند تا به پرسشهای دیرینه انسان درباره سرنوشت پس از مرگ، ابدیت، و چگونگی پایان یافتن نظام کنونی جهان پاسخ دهد. در حوزههای علمی، این مفهوم با اصطلاح جهانی «اسخاتولوژی» شناخته میشود که ابعاد کیهانشناختی پایان دنیا را نیز در بر میگیرد.
در فرهنگ اسلامی، این مفهوم پیوند ناگسستنی با اصطلاح «معاد» دارد. بررسی آیات قرآنی و روایات نشان میدهد که ایمان به روز واپسین و حسابرسی اعمال، دوشادوش اصل توحید اهمیت دارد. آخرتشناسی تنها به جنبههای ترسیم بهشت و دوزخ محدود نمیشود، بلکه هدف آن بخشیدن معنا به زندگی دنیوی و جهتدهی به رفتار اخلاقی انسان در این جهان بر اساس پیامدهای اخروی آن است.