یعنی چه
این عبارت اصطلاحی مذهبی و کنایی در فرهنگ فارسی است. در معنای نخست به تلاوت سورهٔ حمد (فاتحهالکتاب) در نماز یا دعا اشاره دارد. در کاربرد عامیانه و کنایی، به معنای فاتحه خواندن برای روح درگذشتگان یا کنایه از پایان یافتن، نابود شدن و قطع امید از اصلاح یک وضعیت به کار میرود؛ مانند اصطلاح «دیگر باید الحمدِ این کار را خواند».
در جدول
در جداول کلمات متقاطع، عبارت «الحمد خواندن» به عنوان یک پاسخ ۱۱ حرفی برای طراحان سوال با مفهوم تلاوت سوره حمد یا کنایه از خاتمه دادن به یک کار کاربرد دارد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای بعد مذهبی این واژه از عبارتهای مربوط به تلاوت سوره فاتحه و برای کاربرد کنایی آن از اصطلاحات مربوط به خاتمه دادن و قطع امید استفاده میشود.
به عربی
ترکیب «الحمد خواندن» خود ساختاری فارسی دارد، اما ریشه بخش اول آن عربی است و در زبان عربی معادل مستقیم عملی آن قراءة الفاتحه نامیده میشود.
به فارسی
در زبان فارسی عبارات هممعنی مانند فاتحهخوانی، حمد و سوره خواندن و طلب مغفرت کردن برای کاربرد مذهبی آن، و اصطلاح «غزل خداحافظی را خواندن» برای کارکرد کنایی آن استفاده میشود. ریشه این کلمه ترکیبی از واژه عربی الحمد (ستایش) و فعل فارسی خواندن است.
در قرآن
خود ترکیب «الحمد خواندن» یک ساختار عبارتی فارسی است و در متن قرآن نیامده است؛ اما واژه «الحمد» آغازگر ۵ سوره قرآن کریم است که نخستین و مهمترین آنها سوره فاتحةالکتاب (حمد) با آیه مبارکه «الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ» است که اساس این اصطلاح را تشکیل میدهد.
جمعبندی و توضیح کامل الحمد خواندن
عبارت «الحمد خواندن» یا در اصطلاح عامیانه «الحمدو خواندن»، اصطلاحی ریشهدار در فرهنگ مذهبی و زبان عامیانه فارسی است. این ترکیب در وهله اول به معنای تلاوت سوره مبارکه حمد (فاتحه) در جریان عبادات، نمازها یا مجالس یادبود درگذشتگان برای طلب مغفرت و شکرگزاری به پیشگاه الهی استفاده میشود.
از سوی دیگر، این واژه کارکردی کنایی و بسیار رایج در مکالمات روزمره پیدا کرده است. وقتی افراد از اصلاح یک وضعیت ناامید میشوند یا پایان و نابودی چیزی را قطعی میبینند، از این اصطلاح استفاده میکنند؛ به این معنا که کار آن چیز تمام شده و باید با آن خداحافظی کرد. بنابراین، الحمد خواندن نمادی دوگانه از آغاز نیایش و شکرگزاری از یک سو، و نماد پایان، مرگ و خاتمه یافتن از سوی دیگر است.