یعنی چه
این واژه یک فعل عربی (از باب افعال) به همراه ضمیر است و زمانی به کار میرود که موضوع، اندوه یا ترسی چنان شدید باشد که تمام ذهن و روان فرد یا گروهی را به خود درگیر و مضطرب کند.
تلفظ
تلفظ صحیح این کلمه با همزه مفتوح، هاء مفتوح، ميم مشدد و مفتوح، تاء ساکن و ضمیر «هُم» به صورت «أَهَمَّتْهُمْ» است.
در جدول
در مسابقات جدول این کلمه به عنوان پاسخ ۶ حرفی برای عباراتی چون «فعل قرآنی به معنی نگرانشان کرد» یا «مشغولشان ساخت» کاربرد دارد.
به انگلیسی
در برگردان انگلیسی بسته به سیاق متن، عباراتی که نشاندهنده درگیری ذهنی شدید و نگرانی شخصی باشند استفاده میشوند.
به عربی
این کلمه خود ساختاری عربی دارد و مترادفهای آن در زبان عربی فصیح نشاندهنده هجوم دغدغه و اضطراب به جان انسان است.
به فارسی
به عنوان برگردان مستقیم فارسی میتوان از عباراتی چون «آنان را به اندیشه و دغدغه انداخت» یا «غم و غصه بر آنان چیره شد» استفاده کرد.
در قرآن
این عبارت در آیه ۱۵۴ سوره مبارکه آلعمران به صورت «وَطَائِفَةٌ قَدْ أَهَمَّتْهُمْ أَنْفُسُهُمْ» آمده است. این بخش از آیه حالت روانی گروهی از سستایمانها را در جریان جنگ احد توصیف میکند که به جای مصلحت اسلام و جامعه، تنها و تنها درگیر حفظ جان، ترس و خودمحوری خویش شده بودند.
جمعبندی و توضیح کامل اهمتهم
واژه «اهمتهم» (شکل دقیق قرآنی: أَهَمَّتْهُمْ) ترکیبی از فعل ماضی «أهَمَّ» از ریشه «هـ م م» (باب افعال) و ضمیر متصل «هُم» است. این کلمه در اصل اصالت فارسی ندارد بلکه یک ساختار کاملاً عربی و قرآنی است که ورود آن به فضای جدول و لغتنامههای فارسی به دلیل کاربرد خاص و معنایی آن در تفاسیر و آیات شریفه است. معنای محوری این واژه بر ایجاد دغدغه ذهنی، نگران کردن و به خود مشغول ساختن استوار است.
شاخصترین تجلی این واژه در آیه ۱۵۴ سوره آلعمران است که در آن موقعیت روانی و فکری طایفهای غافل و خودمحور به تصویر کشیده شده است؛ کسانی که در بحبوحه حادثه، تمام غم و اندیشهشان معطوف به خودپرستی و نجات جان خودشان بود و از اهداف بزرگتر غافل شدند. از نظر ریشهشناسی، کلماتی مانند اهتمام، همت، اهمیت و مهم نیز با این واژه همخانواده هستند و همگی مفهومِ محوریت داشتن یک موضوع در ذهن را حمل میکنند.