یعنی چه
این عبارت مجازاً به معنای گرفتار کردن کسی در وضعیت دشوار و کمامکانات است؛ بهطوری که فرد توانایی حرکت، تصمیمگیری آزاد یا فرار از شرایط موجود را نداشته باشد و مستأصل شود.
تلفظ
تلفظ این عبارت فعلی به صورت [dar tang-nā qarār dādan] است.
در جدول
این اصطلاح کنایی در جدولهای کلمات متقاطع دقیقاً ۱۵ حرف دارد. از پاسخهای جایگزین و هممعنی آن میتوان به «محدود کردن» یا «مضیقه ایجاد کردن» اشاره کرد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی عبارات اصطلاحی متعددی وجود دارد که دقیقاً همین مفهومِ کناییِ به بنبست رساندن یا تحت فشار گذاشتن را منتقل میکنند.
نماد چیست
این عبارت یک ترکیب کنایی فعلی است و نماد مادی یا باستانی ثبتشدهای ندارد. با این حال، در تصویرسازیهای مدرن، تصویرِ فشرده شدن میان دو دیواره سنگی یا قرار گرفتن در کنج یک بنبست، نماد ملموس آن به شمار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل در تنگنا قرار دادن
عبارت «در تنگنا قرار دادن» یک ترکیب کنایی و فعل مرکب در زبان فارسی است. واژهٔ «تنگنا» از دو جزء «تنگ» (به معنی باریک و ضیق که ریشه در فارسی میانه دارد) و پسوند مکان «نا» تشکیل شده است. این واژه در اصل به معنای جغرافیاییِ یک مکان باریک و سختعبور است، اما در این ترکیب، کاربردی استعاری یافته و به موقعیتهای دشوار زندگی اشاره میکند.
در کاربردهای روزمره، این اصطلاح زمانی به کار میرود که شخصی با ابزارهای مختلف مانند محدودیتهای مالی، اهرمهای روانی یا ضربالاجلهای زمانی، فرد دیگری را مجبور به پذیرش شرایطی خاص کند؛ به طوری که راه فراری برای او باقی نماند. برای مثال میگویند: «طلبکاران با به اجرا گذاشتن چکها، او را در تنگنا قرار دادند».
اگرچه عین این عبارت فارسی در متون کهن یا قرآن کریم وجود ندارد، اما مفاهیم مترادف آن مانند «حرج» (به معنی سختی شدید) و «ضیق» (به معنی تنگی و ضنک) بارها در ادبیات کلاسیک و متون دینی برای توصیف شرایط سخت و خفهکنندهٔ زندگی به کار رفتهاند.