یعنی چه
بِیرَزْد (اسم جامد فارسی) دو معنی اصلی دارد: نخست، نوعی صمغ گیاهی دارویی، خوشبو و مایل به زرد (حاصل از گیاهان خانواده چتریان) که در طب سنتی کاربرد داشته است. دوم، براده فلزات که رویگران پس از سوهانکاری برای لحیمکاری استفاده میکردند.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه به صورت بِیرَزْد (b-ey-r-a-zd) است و نباید آن را با فعل مضارع «بِیرزد» از مصدر ارزیدن اشتباه گرفت.
در جدول
در جدولهای متقاطع، پاسخ این کلمه دقیقاً ۵ حرف دارد. طراحان جدول معمولاً آن را به عنوان صمغی دارویی یا مترادف بارزد و بیرزه مد نظر قرار میدهند.
به انگلیسی
معادل دقیق انگلیسی صمغ دارویی بیرزد، واژه Galbanum است که از صمغ گیاهان جنس Ferula به دست میآید.
به فارسی
معادلها و صورتهای دیگر این واژه در زبان فارسی شامل بارزد، بیرزه، بیرزی، پیرزد و همچنین اصطلاح براده فلزات (مخصوص لحیمکاری) است.
نماد چیست
این واژه نماد فرهنگی یا اسطورهای خاصی ندارد، اما در متون طب سنتی و گیاهپزشکی قدیم، به دلیل طبیعت گرم و خشک خود، نمادی از درمان، مرهمگذاری و پاکسازی دردهای بدنی به شمار میرفته است.
جمعبندی و توضیح کامل بیرزد
واژه «بِیرَزْد» یک اسم جامد اصیل فارسی (احتمالاً با ریشه پهلوی) است که نباید با فعل مضارع «بَیَرزد» (از مصدر ارزیدن) اشتباه گرفته شود. این کلمه در متون کهن به دو مفهوم کاملاً متفاوت اشاره دارد؛ نخست به عنوان یک صمغ گیاهی خوشبو و دارویی از خانواده چتریان که در متون پزشکی قدیم برای ساخت مرهمها کاربرد داشته، و دوم به عنوان برادههای فلزی که رویگران در گذشته برای فرایند لحیمکاری جمعآوری میکردند.
این کلمه به دلیل قدمت بالا، امروزه کاربرد روزمره چندانی ندارد اما در لغتنامههای معتبری چون دهخدا و معین ثبت شده و به زبان عربی نیز به صورت «بارزد» و «قنّه» معرب شده است. همچنین در ساختار جدولهای کلمات متقاطع به عنوان یک کلمه ۵ حرفی با مفهوم صمغ گیاهی شناخته میشود و کاربردی در متن قرآن کریم ندارد.