یعنی چه
معزالدوله دیلمی لقب ابوالحسین احمد بن بویه (درگذشته ۳۵۶ قمری) است. این لقب ترکیبی از واژه عربی «معزالدوله» به معنی «عزتبخش یا شکوهدهنده به حکومت» و صفت نسبی «دیلمی» به معنای «منسوب به سرزمین دیلم» در شمال ایران است. او از پادشاهان بزرگ سلسله آلبویه بود که موفق شد بغداد را فتح کند.
تلفظ
تلفظ صحیح این عبارت تاریخی به صورت [مُعِزّ دُّوْ لِه دَیْ لَ می] است که واژه معزّ دارای تشدید روی حرف زاء میباشد.
در جدول
در کلمات متقاطع، پاسخ این عبارت خودِ «معزالدوله دیلمی» با ۱۴ حرف است. از دیگر عنوانهای او در جدول میتوان به «احمد بن بویه» (نام اصلی) یا «احمد اقطع» (به دلیل قطع شدن دستش در جنگ) اشاره کرد.
به انگلیسی
در منابع انگلیسی و لاتین، نام این فرمانروای بویه به صورت Mu'izz al-Dawla یا Mu'izz ad-Dawla al-Daylami نگاشته میشود.
به فارسی
معادل فارسی یا نام اصلی این شخصیت تاریخی «احمد بن بویه» است. همچنین در متون تاریخی ایران به دلیل قطع شدن دستش در جریان جنگها، از او با عنوان «احمد اقطع» (احمد دستبریده) نیز یاد شده است.
نماد چیست
معزالدوله دیلمی در تاریخ ایران و اسلام نماد پایان تسلط مطلق خلافت عباسی بر قلمروهای ایرانی، انتقال قدرت نظامی به امیران دیلمی و رسمیکنندهٔ شعائر شیعی مانند پایهگذاری جشن عمومی عید غدیر و عزاداری آشکار عاشورا در بغداد به شمار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل معزالدوله دیلمی
احمد بن بویه، ملقب به معزالدوله دیلمی، یکی از تاثیرگذارترین پادشاهان سلسلهٔ شیعی آلبویه در قرن چهارم هجری بود. او با فتح بغداد در سال ۳۳۴ قمری، خلفای عباسی را تحت تسلط خود درآورد و قدرت واقعی سیاسی و نظامی را در مرکز خلافت به دست گرفت. لقب «معزالدوله» که از سوی خلیفه به او اعطا شد، به معنای عزتدهنده و شکوهبخش به حکومت است.
این فرمانروای دیلمی علاوه بر اقتدار نظامی، نقشی کلیدی در تحولات مذهبی دنیای اسلام ایفا کرد. او برای نخستین بار در تاریخ، مراسم عزاداری آشکار دهه اول محرم و جشن عید غدیر خم را در بغداد به صورت رسمی و عمومی پایهگذاری کرد. از ویژگیهای فردی او نیز قطع شدن دست راستش در یکی از جنگها بود که سبب شد در تاریخ به «اقطع» معروف شود.
واژه معزالدوله دیلمی از نظر ساختار زبانی ترکیبی از واژگان عربی و نسب جغرافیایی ایرانی (منطقه دیلمان در شمال ایران) است. بررسی سرگذشت او نشاندهنده دورهای طلایی از تجدید حیات سیاسی و مذهبی ایرانیان در سدههای نخستین اسلامی است.