یعنی چه
ذُبابة در زبان عربی اسم جنس مؤنث و به معنای «یک مگس» است. این کلمه در متون کهن به معنای حشرهای سمج و پروازی به کار میرود که به دلیل بازگشت مداوم پس از رانده شدن، به این نام معروف شده است. در تعابیر کنایی نیز به باقیماندهٔ رمق، هوش یا مال اشاره دارد.
در جدول
برای حل جدول کلمات متقاطع، واژه عربی «ذبابة» دقیقاً ۵ حرف دارد. صورت جمع یا اسم جنس چهارحرفی آن نیز «ذباب» است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای اشاره به این حشره و معادل دقیق ذبابة از واژه Fly برای عموم مگسها و Housefly به طور خاص برای مگس خانگی استفاده میشود.
به عربی
این کلمه اصل و ریشه عربی دارد و از ماده (ذ ب ب) مشتق شده است. در لغتنامههای عربی مانند المعجم الوسيط، ذبابة را واحدِ ذباب دانسته و وجه تسمیه آن را رانده شدن و بازگشتن سریع ذکر کردهاند.
به فارسی
معادل دقیق و مستقیم کلمه ذبابة در زبان فارسی «مگس» یا «پشه» است. در متون قدیمی فارسی و ترجمههای تحتاللفظی، هر جا این واژه به کار رفته به مگس یا حشرات ریز پروازی اشاره دارد.
نماد چیست
در ادبیات، فرهنگ عامه و متون دینی، ذبابة (مگس) نماد موجودی بسیار کوچک، ناچیز و در عین حال آزاردهنده و سمج است. در قرآن کریم (شکل جمع آن یعنی ذباب در آیه ۷۳ سوره حج) به عنوان نمادی برای نشان دادن عجز و ناتوانی بتها و معبودهای باطل در آفرینش حیات به کار رفته است. همچنین در نجوم قدیم، نام یک صورت فلکی کوچک در نیمکره جنوبی (صورت فلکی مگس) است.
جمعبندی و توضیح کامل ذبابة
واژه عربی «ذبابة» در اصل به معنی یک مگس است که از ریشه (ذ ب ب) گرفته شده و به دلیل رفتار خاص این حشره در رانده شدن و بازگشت سریع، این نام را به خود گرفته است. این واژه در زبان فارسی معادل مگس بوده و در ساختار جدول کلمات متقاطع به صورت پنج حرفی کاربرد دارد.
در فرهنگ و ادبیات اسلامی، ریشه این کلمه یادآور مفهومی عمیق از ناتوانی آفرینش توسط غیر خداست؛ چرا که در قرآن اشاره شده معبودهای باطل حتی توانایی خلق یک مگس را هم ندارند. علاوه بر این، ذبابة در اصطلاحات نجومی قدیم به عنوان نامی برای صورت فلکی مگس در آسمان نیز شناخته میشود.