یعنی چه
واژه «عالیهم» از دو بخش «عالیه» (به معنی بالا یا فراز) و ضمیر «هم» (به معنی آنان) تشکیل شده است. این ترکیب به معنی چیزی است که در قسمت بالا قرار گرفته و بر روی افراد یا تن آنها سایه افکنده یا آن را پوشانده است.
تلفظ
در قرائتهای قرآنی این کلمه به دو صورت تلفظ شده است: عَالِیَهُمْ (Aalī-ya-hum) که در آن «یاء» مفتوح است و نقش ظرف یا حال دارد، و عَالِیهِمْ (Aalī-him) که با کسر یاء خوانده میشود.
در جدول
در جداول کلمات متقاطع، در پاسخ به راهنماهایی چون «بر فراز آنان در قرآن» یا «بالای سر ایشان»، کلمه ۶ حرفی «عالیهم» مد نظر قرار میگیرد.
به انگلیسی
در ترجمههای انگلیسی قرآن کریم، این عبارات برای رساندن مفهوم قرار گرفتن لباسها بر تن و بالای اندام بهشتیان استفاده شده است.
به عربی
در کتب تفسیر و لغت عربی، این واژه را با عباراتی نظیر «فوقهم» یا «ما یعلوهم من الثیاب» تبیین و معنا میکنند.
به فارسی
معادلهای دقیق فارسی این ترکیب در متون ترجمه شده شامل عباراتی چون «بر بالای تن آنان»، «بر فراز آنان» و «روی بدنشان» است که به پوشش رویین اشاره دارد.
در قرآن
این کلمه دقیقاً یک بار در قرآن کریم در آیه «عَالِیَهُمْ ثِیَابُ سُنْدُسٍ خُضْرٌ وَإِسْتَبْرَقٌ» (سوره انسان، آیه ۲۱) آمده است. این آیه بیان میکند که بر فراز تن بهشتیان، لباسهایی از حریر نازک سبزرنگ و دیبای ضخیم قرار دارد که نشانه کرامت و زیبایی آنان است.
جمعبندی و توضیح کامل عالیهم
واژه «عالیهم» یک لغت مستقل در زبان فارسی نیست، بلکه یک ترکیب عربی فصیح متشکل از اسم فاعل/ظرف مکان و ضمیر متصل است که به واسطه حضور در متن قرآن کریم وارد ادبیات دینی و تفسیری ما شده است. این کلمه از ریشه ثلاثی «ع ل و» به معنی بلندی، رفعت و برتری اشتقاق یافته است.
کاربرد اصلی و منحصربهفرد این واژه در آیه ۲۱ سوره انسان (دهر) است؛ جایی که خداوند پاداش و آراستگی اهل بهشت را توصیف میکند و میفرماید که بر تن یا بر فراز قامت آنان لباسهایی از ابریشم و دیبای سبز قرار دارد. از نظر معنایی، متضادهایی چون «تحتهم» یا «سافلهم» برای آن متصور است و در ساختار دستوری قرآن، پدیدهای دقیق برای توصیف زیبایی و شکوه به شمار میرود.