یعنی چه
این عبارت یک واژه یا اصطلاح کهن و لغوی در زبان فارسی نیست، بلکه یک ترکیب وصفی معاصر است. از نظر لغوی از دو جزء تشکیل شده است: «فهرست» به معنی لیست یا جدول اطلاعات و «مقدس» به معنی پاک، متبرک و منزه. در فضای فرهنگی و معاصر، این ترکیب بیشتر به عنوان نام یک انیمیشن سینمایی ایرانی شناخته میشود که پاسخی رسانهای به فیلم «فهرست شیندلر» به شمار میرود.
تلفظ
واژهٔ اول به کسر فاء و راء (فِهرِست) و واژهٔ دوم با ضمهٔ میم، فتح قاف و دالِ مشدد (مُقَدَّس) خوانده میشود.
در جدول
در پاسخ به سوالات جدول، این ترکیب دقیقاً از ۹ حرف (فهـرستمقدس) تشکیل شده است.
به انگلیسی
معادلهای لفظی آن Holy List یا Sacred List است. البته برای اکران بینالمللی انیمیشنی به همین نام، از عنوان «The Return» استفاده شد.
به فارسی
به عنوان برگردان سره یا مترادفهای روان فارسی میتوان از ترکیبهایی چون «صورت پاک»، «لیست مطهر» یا «سیاهه قدسی» استفاده کرد.
در قرآن
خودِ عبارت «فهرست مقدس» به صورت مستقیم در متن قرآن کریم نیامده است. با این حال، اثر هنری و انیمیشنی که این نام را یدک میکشد، مستقیماً روایتگر داستان قرآنی «اصحاب أُخدود» است که در آیات ۴ تا ۸ سوره مبارکه بروج به ماجرای ایستادگی و سوزانده شدن مؤمنان اشاره دارد.
جمعبندی و توضیح کامل فهرست مقدس
عبارت «فهرست مقدس» یک اصطلاح لغویِ کلاسیک یا واژهای ثبتشده در فرهنگهای کهن زبان فارسی نیست؛ بلکه یک ترکیب وصفیِ معاصر است که از ترکیب واژهٔ پهلوی/فارسی «فهرست» (به معنی نمایه و لیست) و واژهٔ عربی «مقدس» (به معنی پاک و منزه) شکل گرفته است. این اصطلاح در سالهای اخیر به واسطه ساخت یک انیمیشن سینمایی ایرانی به همین نام، شهرت و کاربرد رسانهای پیدا کرده است.
این انیمیشن بلند با رویکردی استراتژیک در نامگذاری نسبت به فیلم معروف «فهرست شیندلر»، به بازسازی داستان تاریخی و قرآنی اصحاب اخدود میپردازد. این ماجرا که در سوره بروج به آن اشاره شده، سرگذشت مؤمنانی است که به دلیل حفظ ایمان خود توسط پادشاهی ستمگر در یمن به آتش کشیده شدند.
بنابراین، مفهوم این عبارت در بستر فرهنگی و هنری امروز، نمادی از ثبت نام شهدا، وفاداران به عقیده و ایستادگی در برابر تفتیش عقاید و ستم مذهبی به شمار میرود و روایتی معنوی را در ذهن مخاطب تداعی میکند.