یعنی چه
صقار در لغت به کسی گفته میشود که حرفه او پرورش، نگهداری و تربیت پرندگان شکاری (مانند شاهین، چرغ و باز) برای شکار است. در متون کهن به صورت ثانوی و نادر به معانی دیگری چون سخنچین، بسیار لعنکننده یا دوشابفروش نیز اشاره شده است. همچنین با تلفظ صِقار میتواند به عنوان اسم جمع و به معنی شاهینها به کار رود.
مترادف
واژههای فوق همگی به شغل و حرفه نگهداری و صید با پرندگان شکاری دلالت دارند.
متضاد
برای این واژه در منابع کلاسیک و لغتنامهها متضاد مستقیم و دقیقی ثبت نشده است.
ریشه
این واژه ریشه در زبان عربی دارد و از صیغه مبالغه ریشه «صقر» به معنی شاهین یا پرنده شکاری مشتق شده است که به شدت، تیزی و مهارت در شکارگری دلالت میکند.
تلفظ
در حالت اول (صَقّار) با تشدید قاف به صورت صفت مبالغه و به معنی مربی شاهین است. در حالت دوم (صِقار) به کسر صاد، اسم جمعِ کلمه صقر و به معنی شاهینها است.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلماتی نظیر بازدار، قوشچی یا مربی شاهین به واژه ۴ حرفی «صقار» اشاره دارند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی به فردی که پرندگان شکاری را برای هدفی خاص پرورش داده و تربیت میکند، Falconer میگویند.
به فارسی
دقیقترین و اصیلترین برگردان فارسی برای این واژه عربی، کلمه «بازدار» یا «شاهینباز» است که پیشینه طولانی در ادبیات شکار شاهانه ایران دارد.
نماد چیست
صقار و حرفه صقاری در فرهنگ ایرانی و عربی نمادی از سلطنت، شکوه، قدرت جنگاوری، تیزبینی و تسلط بر طبیعت به شمار میرود و نشاندهنده مهارتی با اصالت و شاهانه است.
جمعبندی و توضیح کامل صقار
واژه «صَقّار» ریشهای اصیل در زبان عربی دارد و از کلمه «صقر» به معنای شاهین یا پرنده شکاری گرفته شده است. این کلمه در فرهنگ لغات به کسی اطلاق میشود که مربی و پرورشدهنده پرندگان شکاری است و وظیفه رام کردن و آموزش آنها را برای صید برعهده دارد. در زبان فارسی، دقیقترین معادل برای این واژه «بازدار» یا «قوشچی» است که هر دو به یک حرفه کهن و اصیل اشاره دارند.
باید توجه داشت که این واژه با کلمه قرآنی «سَقَر» (با حرف سین) که نام یکی از درکات جهنم و آتش دوزخ است، تفاوت ساختاری و معنایی کامل دارد و نباید با آن اشتباه گرفته شود. صقار با حرف صاد کاملاً مرتبط با دنیای پرندگان و سنت شاهینبازی است.
این واژه در متون کهن علاوه بر معنای اصلی و محوری خود، گاه به صورت نادر در معانی اخلاقی منفی مانند سخنچین نیز به کار رفته است، اما کاربرد رایج و شناختهشده آن همان مربی شاهین و نماد تیزبینی، قدرت و اصالت در فنون شکارگری است.