یعنی چه
ثلاثی مجرد در ادبیات و زبان عربی به فعل یا اسمی گفته میشود که ریشه آن دقیقاً از سه حرف اصلی تشکیل شده و هیچ حرف اضافی یا زائدی به اول، وسط یا آخر آن در صیغه پایه (سوم شخص مفرد ماضی) اضافه نشده باشد؛ مانند کتب، دخل و جلس.
در جدول
این کلمه در جدولهای کلمات متقاطع معمولاً به عنوان پاسخ برای طراحان سوال با مفهوم «ریشه سه حرفی ساده در عربی» کاربرد دارد و دقیقاً دارای ۹ حرف است.
به انگلیسی
در گرامر زبان انگلیسی برای توصیف این ساختار از واژگانی که به ریشههای سهحرفیِ بدون افزوده اشاره دارند استفاده میشود.
به عربی
این اصطلاح به طور مستقیم از دانش صرف و نحو زبان عربی وارد زبان فارسی شده است و برای افعالی که بر وزن فَعَلَ، فَعِلَ یا فَعُلَ هستند به کار میرود.
به فارسی
معادل یا برگردان مفهوم دقیق این اصطلاح در ساختار زبان فارسی «ریشه سهگانه خالص» یا «سهحرفی ساده» است که پایه و اساس ساخت کلمات دیگر قرار میگیرد.
نماد چیست
در علوم صرفی، ساختار ثلاثی مجرد را با نماد فرمولی و وزنی «فـ عـ ل» (فاء الفعل، عین الفعل و لام الفعل) نشان میدهند که با تغییر حرکات، شش باب مشهور را میسازد.
جمعبندی و توضیح کامل ثلاثی مجرد
اصطلاح ثلاثی مجرد یکی از پایهایترین مفاهیم در بخش مبانی صرف زبان عربی و ادبیات اسلامی است. این عبارت به هر کلمه یا فعلی اشاره دارد که بنیان ساختاری آن تنها از سه حرف اصلی بنا شده و دستنخورده باقی مانده است، به طوری که هیچ حرف اضافی یا تغییرِ ساختاری افزایندهای در صیغه مبدأ آن دیده نمیشود.
درک این مفهوم برای فهم قواعد اشتقاق، واژهسازی و همچنین ترجمه دقیق متون کهن و مذهبی مانند قرآن اهمیت بالایی دارد؛ چرا که بخش بسیار بزرگی از افعال به کار رفته در کتاب آسمانی بر اساس همین ساختار ساده و ریشههای خالص سهحرفی بنا شدهاند که با رفتن به بابهای دیگر (مزید)، معانی جدیدی به خود میگیرند.