یعنی چه
«شب نزول قرآن» اصطلاحی تفسیری و دینی است و به شبی اشاره دارد که فرآیند وحی و فرود آمدن قرآن کریم از جانب خداوند به پیامبر اسلام ﷺ آغاز شد. بر اساس آموزههای اسلامی و آیات قرآن، این اتفاق در ماه مبارک رمضان رخ داده و به عنوان نزول دفعی (یکجای) قرآن بر قلب پیامبر یا آسمان دنیا شناخته میشود.
تلفظ
این عبارت ترکیبی از سه واژه است و به صورت «شَبِ نُزولِ قُرآن» با کسرهٔ اضافه بین کلمات تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع و شرح در متن، عبارت «شب نزول قران» بدون احتساب همزه به عنوان یک پاسخ ۱۰ حرفی شناخته میشود. معادلهای اصلی آن نیز شب قدر و لیلهالقدر هستند.
به انگلیسی
در منابع انگلیسی زبان، برای اشاره به این شب از عبارات توصیفی مربوط به وحی و نزول یا نگارش آوایی اصطلاح عربی آن استفاده میشود.
به عربی
در زبان و متون اسلامی عربی، اصلیترین و دقیقترین واژه برای این مفهوم، همان «لیلة القدر» است که مستقیماً در سوره قدر به آن اشاره شده است.
نماد چیست
این شب در فرهنگ و تفکر اسلامی نمادگرایی عمیقی دارد؛ از جمله نماد آغاز هدایت بشر و خروج از تاریکی، اتصال آسمان و زمین از طریق مجرای وحی، نزول فرشتگان و روح، و همچنین شب رحمت، مغفرت، بیدارداری و تعیین تقدیر و سرنوشت سالانه انسانهاست.
جمعبندی و توضیح کامل شب نزول قران
عبارت «شب نزول قرآن» یک ترکیب وصفی-اضافی در زبان فارسی است که به عنوان یک اصطلاح دینی و تفسیری برای اشاره به «شب قدر» (لیلة القدر) به کار میرود. این مفهوم برخلاف واژگان بسیط، مدخل لغوی مستقلی ندارد بلکه از تجمیع آیات مختلف قرآن کریم حاصل شده است؛ آیاتی مانند آیه اول سوره قدر که به نزول قرآن در شب قدر اشاره دارد، آیه سوم سوره دخان که آن را شب مبارک میخواند، و آیه ۱۸۵ سوره بقره که ماه رمضان را ظرف زمانی نزول قرآن معرفی میکند.
از نظر ساختار زبانی، اجزای این ترکیب ریشههای متفاوتی دارند؛ واژه «شب» ریشه در زبانهای ایرانی (پهلوی) دارد، در حالی که «نزول» از ریشه عربی (ن-ز-ل) به معنای فرود آمدن از بالا و «قرآن» از ریشه (ق-ر-أ) به معنای خواندن است. در نهایت، این اصطلاح در فرهنگ عامه و متون مذهبی، یادآور شبی است که بزرگترین کتاب هدایت مسلمانان بر پیامبر اکرم (ص) نازل شد و به همین دلیل اهمیت و قداست ویژهای در میان مسلمانان دارد.