یعنی چه
ترکیبی است که به کتاب معروف «حدیقةالحقیقه و شریعةالطریقه» سرودهٔ حکیم سنایی غزنوی اشاره دارد. حدیقه در لغت به معنای باغ محصور و دیواردار است و در این ترکیب بهصورت استعاری به معنای باغ حقیقت و معرفت الهی به کار رفته است که نخستین مثنوی بزرگ عرفانی در ادبیات فارسی محسوب میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، این عبارت به عنوان نام کتاب، اثر یا مثنوی معروف سنایی غزنوی پرسیده میشود.
به انگلیسی
برای اشاره به این اثر در زبان انگلیسی معمولاً از عنوان توصیفی یا آوانگاری مستقیم نام کتاب استفاده میشود.
به عربی
واژه حدیقه خود ریشهای عربی دارد و در زبان عربی به همین صورت برای اشاره به این اثر به کار میرود.
به فارسی
برگردان و معادل مفهومی این ترکیب در زبان فارسی امروزی «باغ حقیقت سنایی» یا «گلستان معرفت و سلوک سنایی» است.
در قرآن
این ترکیب اسم خاص یک کتاب است و در قرآن وجود ندارد؛ اما واژه مکسر و همخانواده آن یعنی «حَدَائِق» (به معنی باغها) در آیاتی مانند «وَحَدَائِقَ غُلْبًا» (سوره عبس، آیه ۳۰) در توصیف نعمتها و باغهای الهی به کار رفته است.
جمعبندی و توضیح کامل حدیقه ٔ سنائی
«حدیقهٔ سنایی» نام اختصاری یکی از شاهکارهای بیبدیل ادبیات عرفانی ایران یعنی کتاب «حدیقةالحقیقه و شریعةالطریقه» سرودهٔ حکیم سنایی غزنوی در قرن ششم هجری است. واژه حدیقه در لغت به معنای باغ یا بستانی است که دیواری آن را احاطه کرده باشد و سنایی با بهرهگیری از این واژه، اثری خلق کرده که همچون باغی استوار، محصور و سرشار از میوههای معرفت، کلام حق و سلوک عرفانی است.
این اثر پایهگذار سنت سرایش مثنویهای بلند عرفانی در زبان فارسی شد و شاعران بزرگی چون عطار نیشابوری و مولانا جلالالدین بلخی در خلق آثار خود بهشدت تحت تأثیر آن بودهاند؛ به طوری که مولانا این کتاب را روان و جان خود دانسته و از آن با نام «الهینامه» نیز یاد کرده است. در دایره لغات معاصر و مسابقات جدول، این عبارت دقیقاً به عنوان نشانه و رمز شناخت نخستین منظومه حکمتآمیز صوفیانه شناخته میشود.