یعنی چه
این عبارت در زبان فارسی دو کاربرد عمده دارد؛ نخست به معنی صحبت کردن از خویشتن، بیان احوال شخصی یا خودستایی و لاف زدن است. دوم در فضای عامیانه به معنای «از خود درآوردن»، جعل کردن، و بافتن سخنان بیاساس و بدون مدرک به کار میرود.
تلفظ
تلفظ این ترکیب فعلی به صورت «اَز خُود گُفتَن» است که در محیط عامیانه واژهٔ «خود» با ضمهٔ کشیده یا سبک تلفظ میشود.
در جدول
در پاسخ به سوالات طراحان جدول، این عبارت دقیقاً ۹ حرف دارد و با توجه به متن راهنما میتواند معادل کنایههایی چون لاف زدن یا ادعای بیاساس باشد.
به انگلیسی
بسته به بافت متن، معادلها متفاوت است؛ برای بیان احوال شخصی از To speak about oneself، برای ادعای دروغین از To make up یا To fabricate و برای خودستایی از To boast استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی با توجه به معنای مدنظر میتوان از التحدث عن الذات، اختلاق یا افتراء (در معنی جعل) و تفاخر (در معنی خودستایی) استفاده کرد.
جمعبندی و توضیح کامل از خود گفتن
عبارت «از خود گفتن» در زبان فارسی معیار به عنوان یک اصطلاح کاملاً تثبیتشده و مستقل ثبت نشده است، بلکه معنای آن از ترکیب اجزای سازندهاش یعنی حرف اضافه، ضمیر تأکیدی «خود» و مصدر «گفتن» پدید میآید. ریشهٔ فعل گفتن به زبان فارسی میانه و ایرانی باستان بازمیگردد که به معنای اظهار کردن و سخن راندن است.
در کاربرد روزمره و عامیانه، این ترکیب وجههای کنایی به خود میگیرد. وقتی فردی بدون داشتن سند یا مدرک تاریخی و علمی مطلبی را بیان میکند، اصطلاحاً میگویند از خود میگوید یا از خود درمیآورد. در فحوای ادبی و روانشناختی نیز میتواند به واگویههای درونی، خودافشایی یا اعتراف به حالات پنهان ذات اشاره داشته باشد.
از نگاهی دیگر، اگر این تعبیر به معنای منفیِ خودستایی و لاف زدن باشد، در فرهنگ اسلامی و قرآنی با مفاهیمی چون «تزکیه نفس» (به معنای خود را منزه جلوه دادن) و «افترا» قرابت معنایی پیدا میکند؛ چرا که هر دو بر اظهار مطالب غیرواقعی یا مفاخرهآمیز دلالت دارند.