یعنی چه
این اصطلاح در لغت و حقوق به فرد متوفایی اطلاق میشود که در زمان مرگ، هیچ خویشاوند، طبقهٔ ارثی یا شخص قانونی برای ارثبردن از اموال و داراییهای خود ندارد. در اصطلاح حقوقی، به اموال باقیمانده از این افراد «ترکهٔ بلاوارث» میگویند که وضعیت حقوقی ویژهای پیدا میکند.
تلفظ
این واژه از نظر فونتیک و آواشناسی به صورت «بِلا وارِث» تلفظ میشود. «بلا» حرف نفی عربی و «وارث» اسم فاعل از ریشهٔ ورث است.
در جدول
پاسخ متداول در جداول کلمات متقاطع برای راهنمای «بدون وارث» یا «مال بیصاحب»، کلمهٔ ۷ حرفی «بلا وارث» یا ترکیبهای مشابه آن است.
به انگلیسی
در بافتار حقوقی زبان انگلیسی، برای فرد بدون وارث از واژهٔ Heirless و برای اموال رها شده از اصطلاحات تخصصیتر استفاده میشود.
به عربی
این ترکیب خود ریشهٔ عربی دارد و در فقه و حقوق اسلامی به همین صورت یا در قالب عبارات فعلی و وصفی برای تبیین وضعیت ترکه به کار میرود.
به ترکی
در زبان ترکی استانبولی برای بیان این مفهوم از پسوند نفی «siz» بر روی واژهٔ وارث استفاده میشود.
به فارسی
در زبان فارسی سره و متون کهن ادبی، از واژههایی همچون «بیوارث»، «بیعقب» (بدون فرزند و جانشین) و «وارثندار» به عنوان معادلهای دقیق این اصطلاح استفاده میشود.
در قرآن
خود ترکیب صفت مرکب «بلاوارث» در متن قرآن مجید به کار نرفته است؛ اما ریشهٔ آن (و-ر-ث) و مفهوم نداشتن فرزند یا وارث در داستان حضرت زکریا (ع) در سورهٔ مریم و انبیاء آمده است، جایی که از تنهایی و نداشتن جانشین به خداوند پناه میبرد و خدا را «خیرالوارثین» میخواند.
جمعبندی و توضیح کامل بلا وارث
واژهٔ «بلا وارث» یک ترکیب حقوقی، فقهی و لغوی است که از دو بخش «بلا» (به معنی بدونِ) و «وارث» (ارثبرنده) تشکیل شده است. این اصطلاح صفت برای فرد متوفایی قرار میگیرد که در زمان مرگ هیچ خویشاوند نسبی یا سببی واجد شرایطی برای تملک داراییهایش ندارد، یا به اموالی اطلاق میشود که وضعیت مالکیت آنها به دلیل نبود جانشین قانونی در هالهای از ابهام است.
در نظامهای حقوقی و فقه اسلامی، اموال و ترکهٔ بلاوارث رها نمیشوند؛ بلکه پس از طی مراحل قانونی، انحصار وراثت و عدم شناسایی هیچ مقتضی، این داراییها تحت عنوان اموال بلاصاحب یا مجهولالمالک در اختیار بیتالمال، حاکم شرع یا دولت قرار میگیرد تا در مصارف عمومی یا خیریه خرج شود.
این کلمه در ادبیات و فرهنگ عامه نیز کنایه از تنهایی مطلق، انقطاع نسل، پایان یک تبار خانوادگی و بیصاحب ماندن یادگارها و مادیات پس از مرگ انسان است.