یعنی چه
سلسله اتالیه (Attalid Dynasty) نام یک خاندان و دودمان پادشاهی هلنیستی (یونانیتبار) است که در دوران باستان (بین سالهای ۲۸۲ تا ۱۳۳ پیش از میلاد) بر شهر و قلمرو پرگامون واقع در آسیای صغیر (ترکیه امروزی) حکمرانی میکردند. این خاندان نام خود را از آتالوس، پدر فیلتایروس (بنیانگذار سلسله)، وام گرفته است.
تلفظ
تلفظ صحیح این ترکیب به صورت «سِ لْ سِ لَ هِ اَ تا لِ یِ» (silsile-ye atāliye) است.
در جدول
در سؤالات مربوط به جدولهای کلمات متقاطع، این عبارت به عنوان پاسخ برای پرسشهایی نظیر «سلسله پادشاهی یونانی در ترکیه باستان» یا «فرمانروایان پرگامون قدیم» کاربرد دارد.
به انگلیسی
در متون تاریخی و انگلیسی، از این واژه با نام Attalid Dynasty یاد میشود که اشاره به نوادگان آتالوس دارد.
در قرآن
عبارت «سلسله اتالیه» یا نام این خاندان تاریخی در قرآن مجید و متون دینی اسلامی ذکر نشده است؛ البته واژه «سلسله» به صورت جمع یعنی «سلاسل» به معنی زنجیرها در قرآن وجود دارد، اما ارتباطی با این واژه خاص تاریخی ندارد.
نماد چیست
مهمترین نمادهای این سلسله، «الهه آتنا» (الهه نگهبان شهر پرگامون که تصویرش روی سکههایشان ضرب میشد) و «محراب بزرگ پرگامون» است که نماد پیروزی آنها بر قوم گالاتی و پاسداری از فرهنگ یونانی به شمار میرفت.
جمعبندی و توضیح کامل سلسله اتالیه
سلسله اتالیه یک خاندان پادشاهی مهم در دوران هلنیستی بود که بیش از یک قرن بر منطقه پرگامون در آسیای صغیر (ترکیه کنونی) حکومت کرد. این دودمان با درایت سیاسی و اتحاد با امپراتوری روم توانست قدرت خود را تثبیت کند و شهر پرگامون را به یکی از مراکز بزرگ فرهنگی، علمی و معماری جهان باستان تبدیل کند.
بنیانگذار این سلسله فیلتایروس بود، اما نام سلسله از نام پدر او یعنی آتالوس گرفته شده است. آخرین پادشاه این دودمان، آتالوس سوم، در سال ۱۳۳ پیش از میلاد قلمرو خود را در وصیتنامهاش به جمهوری روم واگذار کرد که این اقدام نقطه پایانی بر این سلسله تاریخی بود.
از یادگارهای برجسته دوران حکومت اتالیهها میتوان به کتابخانه بزرگ پرگامون (که رقیب کتابخانه اسکندریه بود) و محراب باشکوه پرگامون اشاره کرد که امروزه به عنوان شاهکارهای هنر و معماری باستان شناخته میشوند.