هزیمت گشتن یعنی چه؟ تلفظ، در جدول و به انگلیسی

جمع‌بندی و توضیح کامل هزیمت گشتن

واژه «هزیمت گشتن» یک ترکیب فعلی کهن و فصیح در زبان فارسی است که از ترکیب اسم مصدر عربی «هزیمت» (به معنی شکست و پراکندگی) و فعل کمکی فارسی «گشتن» (در معنای شدن) ساخته شده است. این اصطلاح فراتر از یک شکست معمولی، به وضعیتی اشاره دارد که در آن شیرازه یک ارتش یا گروه کاملاً از هم می‌پاشد و افراد برای نجات جان خود مجبور به فرار و پراکندگی می‌شوند.

در متون کهن ادبی و تاریخی مانند تاریخ بیهقی، شاهنامه فردوسی و عالم‌آرای عباسی، این عبارت بارها برای توصیف احوال لشکریان مغلوب به کار رفته است. استفاده از این واژه بار معنایی سنگینی از فروپاشی قدرت، ترس و عقب‌نشینی غیرمنظم را به مخاطب منتقل می‌کند و نشان‌دهنده پایان یافتن اقتدار یک جبهه در نبرد است.

اگرچه خود این ترکیبِ فارسی در قرآن کریم وجود ندارد، اما ریشه عربی آن یعنی «هزم» در آیات متعددی به کار رفته است؛ از جمله در آیه ۴۵ سوره قمر که می‌فرماید «سَیُهْزَمُ الْجَمْعُ وَیُوَلُّونَ الدُّبُرَ» و پیش‌بینی می‌کند که به‌زودی آن جمع شکست می‌خورد و پشت کرده و می‌گریزند. این امر نشان‌دهنده اصالت و قدمت معنایی این واژه در متون کلاسیک است.