یعنی چه
تیرمار در زبان فارسی به نوعی مار خبیث و نیمهسمی با جثه باریک اطلاق میشود. این جانور به دلیل سرعت فوقالعاده بالا در حرکت و جهشهای ناگهانیاش به سمت طعمه که شبیه به پرتاب شدن تیر از کمان است، به این نام شهرت یافته و در زیستشناسی به عنوان سریعترین مار آسیا شناخته میشود.
تلفظ
این واژه از ترکیب دو بخش واژگانی «تیر» (Tîr) به نشانه سرعت و جهش مستقیم و «مار» (Mâr) پدید آمده است و به صورت سرهم تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، این کلمه معمولاً در پاسخ به طراحانی که «مار سریع» یا «سریعترین مار آسیا» را با ۶ حرف میخواهند، به کار میرود.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی بسته به گونه دقیق زیستشناسی، به آن Sand Racer (به طور خاص گونه بیابانی Psammophis schokari) یا به طور عمومی تر Viper میگویند.
به عربی
در زبان عربی برای اشاره به این مفهوم از تعابیری همچون الأفعى یا حية سريعة استفاده میشود که نشاندهنده ماهیت گزنده و پرسرعت آن است.
نماد چیست
در فرهنگ و ادبیات فارسی، تیرمار به عنوان نمادی از سرعت سرسامآور در حرکت، غافلگیری، خطر ناگهانی و غیرمنتظره و همچنین گزندگی و جفای بیموقع شناخته میشود.
جمعبندی و توضیح کامل تیرمار
تیرمار واژهای مرکب و اصیل در زبان فارسی است که از ترکیب دو واژه «تیر» و «مار» ساخته شده است. علت این نامگذاری به ویژگیهای رفتاری این خزنده بازمیگردد؛ این جانور به عنوان سریعترین مار آسیا شناخته میشود و جثهای باریک دارد که در زمان شکار یا احساس خطر، مانند تیری که از کمان رها شده باشد، از جا جسته و به سمت هدف خود حمله میکند.
از نظر زیستشناسی این مار در دسته مارهای نیمهسمی قرار میگیرد و معادل علمی و انگلیسی آن بیشتر با عنوان Sand Racer یاد میشود. همچنین در متون کهن و لغتنامههای معتبری نظیر دهخدا به ماهیت خبیث و گزنده آن اشاره شده است.
در حوزه فرهنگ، ادبیات و حتی طراحان جدول، تیرمار جایگاه مشخصی دارد. این واژه ۶ حرفی در ادبیات کنایه از سرعت غافلگیرکننده، خطر ناگهانی و صدمات غیرمنتظره است و در جدولهای کلمات متقاطع به عنوان یکی از پاسخهای کلیدی برای مارهای سریع به کار میرود.