یعنی چه
واژه «مژدگیران» (یا مزدگیران/مردگیران) در فرهنگ کهن ایرانی، نام جشنی باستانی (همان سپندارمذگان یا اسفندگان) است که در روز پنجم اسفندماه برگزار میشد و روز ویژه زنان و مادران بود. در این روز مردان به زنان هدیه یا همان مژدگانی میدادند. در وجه تسمیه دیگر و معنای لغوی، این واژه شکل کهن و ادبی به معنی «کسانی که مژده و خبر خوش دریافت میکنند» یا «مژدهگیرندگان» است.
تلفظ
تلفظ این واژه به صورت مُژدْگیران (možd-gīrān) است که از ترکیب «مُژد» (شکل دیگری از مزد و پاداش) و «گیران» (پسوند فاعلی از گرفتن) ساخته شده است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ این کلمه دقیقاً ۸ حرف دارد و معمولاً به عنوان نام دیگر جشن اسفندگان، جشن زنان در ایران باستان یا معادل مردگیران از آن یاد میشود.
به انگلیسی
در رویکرد تاریخی و فرهنگی به عنوان روز زن ایرانی یا سپندارمذگان ترجمه میشود و در معنای لغوی به معنای دریافتکنندگان مژده است.
به عربی
ابوریحان بیرونی در کتاب شریف آثارالباقیه، متن عربی این جشن باستانی را «عید النساء» (جشن زنان) نامیده است. در ترجمه لغوی نیز معادل گیرندگان بشارت است.
به فارسی
معادلهای فارسی مستند این واژه شامل جشن اسفندگان، سپندارمذگان، مردگیران، بشارتگیران، خبرخوشگیران و مژدگانیگیران است.
در قرآن
واژه «مژدگیران» با توجه به ریشه ملی، ایرانی و زرتشتی خود در متن قرآن کریم به کار نرفته است؛ هرچند مفهوم لغوی آن یعنی دریافت مژده و بشارت با واژگانی چون «بُشری»، «یُبَشِّرُ» و «مُبَشِّرین» در قرآن کریم فراوان یافت میشود.
نماد چیست
این واژه و جشن متعلق به آن، نماد زمین، باروری، فروتنی پاک و مظهر عشق مادری و تجلیل از زنان است. زمین به دلیل بخشندگی بیمنت، نماد اصلی این واژه است. همچنین در ادبیات فارسی نمادی از امید، پایان سختیها و رسیدن فرج ناگهانی است. نماد گیاهی آن نیز در متون پهلوی گل «پلنگمشک» معرفی شده است.
جمعبندی و توضیح کامل مژدگیران
واژه «مژدگیران» یکی از اصطلاحات کهن و اصیل فرهنگ ایرانی است که دو جنبه معنایی متمایز اما مرتبط دارد. در مرتبه نخست و بر اساس مستندات تاریخی نظیر آثارالباقیه بیرونی، مژدگیران نام دیگر جشن باستانی سپندارمذگان یا اسفندگان (روز پنجم اسفند) است. این روز عید ویژه زنان و مادران بوده که در آن از کارهای خانه معاف شده، هدایایی به عنوان مزد و مژدگانی دریافت میکردند و مردان مأمور به فرمانبرداری از آنان بودند.
در جنبه دوم و نگرش لغوی، این واژه ریشه در کلمه «مژده» دارد و به معنای مژدهگیرندگان یا کسانی است که خبر خوش و شادیانهای به آنها میرسد. اگرچه این واژه در زبان فارسی معیار امروز کاربرد روزمره ندارد و منسوخ به شمار میرود، اما در متون ادبی، تاریخی و جدول کلمات متقاطع، به عنوان مظهر باروری، زمین، تجلیل از مقام زن و پیامآور امید و رهایی از اندوه شناخته میشود.