یعنی چه
عبارت «دم بر زدن» در زبان فارسی دو کاربرد و معنای اصلی دارد؛ نخست به معنی سخن گفتن، اعتراض کردن یا لب به سخن گشودن (که بیشتر در ساختار منفی «دم بر نزدن» به معنای سکوت مطلق به کار میرود) و دوم در متون کهن به معنی نفس تازه کردن، استراحت کردن و آسودن.
تلفظ
این عبارت فعلی به صورت [دَم بَر زَ دَن] تلفظ میشود که «دَم» به معنای نفس و «بَر زدن» فعل پیشوندی آن است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ این عبارت با توجه به تعداد حروف، خود واژه «دم بر زدن» (۷ حرف) یا مترادفهای آن است.
به عربی
با توجه به دو پهلوی معنایی این عبارت، در زبان عربی معادلهای متفاوتی بر اساس سیاق متن برای آن وجود دارد.
به فارسی
معادلهای سره و اصیل فارسی این عبارت شامل واژههایی چون سخن گفتن، لب گشودن، نفس کشیدن و استراحت کردن است.
نماد چیست
عبارت «دم بر زدن» به عنوان یک نماد مستقل شناخته نمیشود، اما در ادبیات فارسی کنایه از حیات (نفس) و یا اظهار وجود و شکستن سکوت است.
جمعبندی و توضیح کامل دم بر زدن
عبارت فعلی و کنایی «دم بر زدن» یکی از ترکیبات اصیل و کهن زبان فارسی است که ریشه در واژه اوستایی «دَم» به معنای وزیدن و نفس کشیدن دارد. این اصطلاح در ادبیات کلاسیک فارسی، بهویژه در متونی مانند شاهنامه فردوسی، در دو معنای کاملاً متمایز به کار رفته است؛ اول به معنای فیزیکی و ملموسِ نفس تازه کردن و استراحت کردن، و دوم به معنای کناییِ لب به سخن گشودن و اظهار نظر کردن.
در کاربردهای معاصر و زبان تداول امروز، شکل منفی این عبارت یعنی «دم بر نزدن» رواج بسیار بیشتری دارد که به معنای تسلیم، خاموشیِ مطلق، و عدم اعتراض در برابر یک اتفاق است. شناخت این دو جنبه معنایی به درک بهتر متون کهن و نظم و نثر معاصر کمک شایانی میکند.