یعنی چه
«شَتّانَ» از نظر دستوری اسم فعل ماضی در زبان عربی است که به معنی «بَعُدَ کثیراً» (بسیار دور شد) یا «تفاوتی ژرف وجود دارد» به کار میرود. این واژه برای بیان تفاوت فاحش و ماهوی میان دو چیز یا دو شخص استفاده میشود؛ مانند عبارت معروف «شتان بینهما» که یعنی چقدر میان آن دو تفاوت و فاصله است.
تلفظ
این کلمه با فتحه روی شین، تشدید و فتحه روی تاء و فتحه در پایان تلفظ میشود: شَتّانَ.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ واژهٔ «شتان» دقیقاً ۴ حرف دارد و معمولاً در پاسخ به راهنماهایی چون «تفاوت بسیار»، «چه فرق بزرگی است» یا «فاصله و دوری عمیق» میآید.
به انگلیسی
برای انتقال مفهوم دقیق شتان در انگلیسی از عباراتی استفاده میشود که شدتِ تمایز و شکاف عمیق بین دو مفهوم را نشان میدهند.
به فارسی
معادلهای فارسی دقیق این واژه عبارتند از: تفاوت بسیار، فرق بزرگ، دوری، مباینت، و فاصلهدار بودن ماهیت دو چیز از یکدیگر.
نماد چیست
این واژه اصطلاحی ادبی و دستوری برای بیان شدتِ تمایز است و نماد تصویری یا اسطورهای ندارد؛ بلکه در ادبیات مذهبی و بلاغی نماد تقابلهای بنیادین مانند تقابل حق و باطل، خیر و شر، یا حسن و قبح به شمار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل شتان
واژهٔ «شَتّان» یک تعبیر بلاغی و استوار در زبان عربی و ادبیات فارسی است که ریشه در ثلاثی مجرد «ش ت ت» به معنای پراکندگی و جدایی دارد. این کلمه به عنوان اسم فعل ماضی، کاربرد وسیعی در متون کهن، خطابه ها و اشعار دارد و برای نشان دادن فاصلهای پر ناشدنی و تفاوتی بنیادین میان دو پدیده که شاید در ظاهر همنام به نظر برسند استفاده میشود.
در ادبیات فارسی، سخنوران بزرگی چون مولانا از این واژه برای تبیین تفاوتهای ماهوی بهره بردهاند؛ آنجا که در مثنوی میگوید: «هر دو گر یک نام دارد در سخن / لیکن شتان این حسن تا آن حسن». این کلمه اگرچه به صورت مستقیم در متن قرآن کریم نیامده، اما همخانوادههای آن نظیر اشتاتاً و شتی در آیات مختلف برای بیان پراکندگی و گوناگونی به کار رفتهاند.