یعنی چه
واژه مُتَلَفِّع در لغت به معنی کسی است که خود را در چادر، لحاف یا جامه پیچیده و پوشانده باشد. در کاربردهای مجازی و ادبی نیز به هر چیزی که توسط عامل دیگری (مانند تاریکی، دود، آتش یا برگهای درختان) کاملاً احاطه و دربر گرفته شده باشد، متلفع میگویند.
تلفظ
این کلمه اسم فاعل از باب تفعّل در زبان عربی است و تلفظ دقیق آن با ضمهٔ میم، فتحهٔ تاء و لام، و تشدید و کسرهٔ فاء به صورت مُتَلَفِّع میباشد.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ این کلمه دقیقاً ۵ حرف دارد و معمولاً به عنوان راهنمای کلماتی چون «پوشیده»، «در جامه پیچیده» یا «مستور» به کار میرود.
به انگلیسی
معادلهای انگلیسی این واژه همگی بر مفهوم پیچیده شدن، پنهان شدن در زیر یک لایه یا پوشش و احاطه شدن دلالت دارند.
به عربی
در زبان عربی که ریشه اصلی این واژه است، کلماتی مانند متدثر و متغطی نزدیکترین هممعناها به شمار میروند.
به فارسی
معادلهای دقیق و سره فارسی برای این وامواژه ادبی شامل واژههایی چون پوشیده، درپیچیده، چادرنشین (در برخی متون قدیمی) و مستور است.
جمعبندی و توضیح کامل متلفع
واژه مُتَلَفِّع از ریشه ثلاثی مجرد «ل ف ع» گرفته شده و اسم فاعل از باب تفعل است. این کلمه در اصل برای توصیف فردی به کار میرود که لحاف، ردا یا جامهای را به دور خود پیچیده و بدن خود را کاملاً پنهان کرده است. در متون کهن و اصطلاحات طبیعی قدیمی، گاهی به گیاه یا درختی که برگها و گلبرگها دور آن را فرا گرفته باشند نیز متلفع گفته میشد.
اگرچه این واژه به صورت صریح در متن قرآن کریم نیامده است، اما مفاهیم و کلمات همراستای آن مانند «مدثر» و «مزمل» که دقیقاً به معنای جامه به خود پیچیده هستند، در آیات الهی کاربرد برجستهای دارند. در ادبیات فارسی نیز این کلمه بیشتر کاربردی استعاری و ادبی دارد و برای نشان دادن حالت پنهانشدگی، درونگرایی یا احاطه شدن در میان دود، آتش و تاریکی استفاده میشود.