فقارة یعنی چه؟

جمع‌بندی و توضیح کامل فقارة

واژهٔ «فقارة» یک اصطلاح اصیل لغوی و کالبدشناسی عربی است که وارد متون کهن فارسی شده و به معنای هر یک از مهره‌های تشکیل‌دهندهٔ ستون فقرات است. این کلمه از ریشهٔ «ف-ق-ر» می‌آید که در اصل به مفاهیمی چون شیار داشتن، سوراخ کردن یا قطعه‌قطعه بودن اشاره دارد؛ کنایه از اینکه ستون مهره‌ها از بخش‌های مجزا و بندبند تشکیل شده است. جالب اینجاست که واژهٔ «فقیر» نیز از همین ریشه است، زیرا در فرهنگ عرب به کسی که از شدت سختی گویی ستون فقراتش شکسته، فقیر می‌گفتند.

اگرچه خود کلمهٔ «فقارة» به طور مستقیم در متن قرآن مجید ذکر نشده، اما هم‌خانوادهٔ مؤنث آن یعنی واژهٔ «فاقرة» در سوره قیامت به کار رفته است که به معنای بلایی بزرگ و کمرشکن است که ستون مهره‌ها را در هم می‌شکند. همچنین نام شمشیر معروف حضرت علی (ع) یعنی «ذوالفقار» نیز از همین واژه مشتق شده و به معنای دارندهٔ شیارها یا مهره‌ها است.

در کاربردهای عمومی و سرگرمی مانند جدول کلمات متقاطع، این کلمهٔ ۵ حرفی به عنوان معادلِ استخوان پشت یا مهره شناخته می‌شود و نمادی از نظم، استحکام، ایستادگی و شالودهٔ اصلی ساختار بدن انسان و جانوران مهره‌دار به شمار می‌رود.