یعنی چه
در فرهنگهای معتبر لغت فارسی و عربی (مانند دهخدا، معین و عمید) واژهای به نام «ممصالح» ثبت نشده است. این کلمه با این ساختار فاقد تعریف مشخص است و بر اساس تحلیل ریشهشناختی، به احتمال بسیار زیاد یک غلط تایپی، آوایی یا تحریفشده از واژه «مصالح» (به معنی منافع یا مواد ساختوساز) یا «مصالحه» (به معنی سازش) به شمار میرود.
تلفظ
از آنجا که این واژه اصالت لغوی ندارد، تلفظ رسمی نیز برای آن موجود نیست؛ اما بر اساس قواعد صرفی زبان عربی، در صورت فرض به عنوان یک مشتق، به صورت مُمَصالِح (momasāleh) خوانده میشود.
در جدول
کلمه «ممصالح» دقیقاً از ۶ حرف تشکیل شده است. اگر در جدولهای کلمات متقاطع با این عنوان مواجه شدید، پاسخ خود کلمه با ۶ حرف است، هرچند از نظر ساختاری واژهای نادرست است و احتمالاً طراح جدول شکل درست آن یعنی «مصالح» یا «مصالحه» را مد نظر داشته است.
به انگلیسی
به دلیل عدم وجود معنای قطعی برای واژه «ممصالح»، معادل مستقیم انگلیسی ندارد. با این حال، اگر منظور واژه استاندارد «مصالح» باشد، در مفهوم ساختوساز معادل Materials و در مفهوم منافع و مصلحتها معادل Interests یا Benefits قرار میگیرد.
به فارسی
در زبان فارسی برگردان یا برابری برای واژه نامستند «ممصالح» وجود ندارد. نزدیکترین برابرهای فارسی برای شکل صحیح آن (مصالح)، واژههایی چون «نیکخواهیها»، «اندیشهها»، «سودها»، «اسباب»، «ابزار کار» و «مواد اولیه» هستند.
در قرآن
لفظ دقیق «ممصالح» در قرآن کریم وجود ندارد. با این حال، ریشه ثلاثی مجرد احتمالی آن یعنی «ص ل ح» در قالب مشتقات گوناگونی مانند «صالح»، «مصلح»، «صالحین» و «اصلح» بارها در آیات قرآن به کار رفته و بر شایستگی، صلح و نیکوکاری دلالت دارد.
جمعبندی و توضیح کامل ممصالح
واژه «ممصالح» در منابع و لغتنامههای رسمی و معتبر زبان فارسی و عربی (مانند لغتنامه دهخدا و فرهنگ معین) به عنوان یک مدخل مستقل، اصیل و رایج ثبت نشده و فاقد معنای مستند است. بررسیهای ریشهشناختی نشان میدهد که این عبارت به احتمال بسیار زیاد یک خطای نگارشی، غلط آوایی یا شکل تحریفشده از کلمات شناختهشدهای چون «مَصالِح» (جمع مصلحت یا مواد ساختمانی) یا «مُصالِحه» (آشتی و سازش) است.
اگر این واژه را بر پایه قواعد صرفی زبان عربی و از ریشه ثلاثی «ص ل ح» فرض کنیم، ساختاری غریب دارد که در فصاحت کلام کاربردی ندارد. بنابراین برای دسترسی به تعاریف دقیق، مترادفها و کاربردهای واقعی، توصیه میشود شکل صحیح کلمه یعنی «مصالح» یا «مصلحت» مورد بررسی و جستوجو قرار گیرد.