یعنی چه
کجنهادی یک واژهٔ ترکیبیِ ادبی و اخلاقی در زبان فارسی است که از دو بخش «کج» (به معنی منحرف و ناراست) و «نهاد» (به معنی سرشت، باطن و طبع) همراه با «ی» مصدری تشکیل شده است. این اصطلاح به ویژگی فردی اشاره دارد که به طور ذاتی یا درونی تمایل به ناراستی، خباثت، کجطبعی و دوری از صراط مستقیم اخلاقی دارد. این کلمه یک مفهوم کلاسیک و معمولی است و نشاندهندهٔ سوءعقیده و بدسرشتی انسان است.
تلفظ
این واژه به صورت کَجنِهادی تلفظ میشود. حروف اول و دوم (ک، ج) با فتحه و نون در بخش دوم با کسره خوانده میشود.
در جدول
در کلمات متقاطع، واژهٔ «کج نهادی» به عنوان پاسخ برای راهنماهایی چون بدسرشتی، کجطبعی و بدذاتی استفاده میشود و دقیقاً ۷ حرف دارد.
به انگلیسی
برای انتقال مفهوم کجنهادی در زبان انگلیسی میتوان از واژههایی که به انحراف طبع یا بدخواهی ذاتی اشاره دارند استفاده کرد.
به فارسی
معادلهای اصیل و جایگزینهای واژهٔ کجنهادی در زبان فارسی شامل کلماتی چون بدسرشتی، بدذاتی، بدطینتی، کژطبعی، خباثت و ناراستسرشتی است که همگی بر انحراف باطنی دلالت دارند.
جمعبندی و توضیح کامل کج نهادی
واژهٔ «کجنهادی» حاصلمصدر مركب در زبان فارسی است که از نظر ریشهشناسی از ترکیب صفت «کج» (با ریشه فارسی میانه به معنی خمیدگی و انحنا) و اسم «نهاد» (از مصدر نهادن، به معنی بنیاد و فطرت) پدید آمده است. این اصطلاح در ادبیات اخلاقی برای توصیف افرادی به کار میرود که به صورت درونی و اصیل، تمایلی به راستی و صداقت ندارند و مسیر انحراف را در پیش میگیرند.
در متون کلاسیک و فرهنگهای معتبری مانند دهخدا و معین، این واژه معادل بدذاتی، سوءعقیده، نافرمانی و کجطبعی دانسته شده است. متضاد این واژه صفات نیکی چون راستنهادی، پاکنهادی، خوشطینتی و نیکسرشتی است که بر سلامت طبع و اعتدال فطری دلالت میکنند.
نکتهٔ ادبی ظریفی که باید به آن توجه داشت این است که عبارتِ فعلی «کج نهادن» (مانند کلاه کج نهادن در شعر حافظ) به معنی تفاخر، ناز و افاده است، در حالی که واژهٔ «کجنهادی» صرفاً جنبهٔ منفی اخلاقی دارد و به بدسرشتی اشاره میکند. گرچه این لفظ عینا در قرآن نیامده، اما از نظر مفهومی با اصطلاحاتی چون «زَیْغ» (انحراف دل) و «فِی قُلُوبِهِم مَرَضٌ» همخوانی دارد.