یعنی چه
امین الملة یک لقب ترکیبی عربی-اسلامی است که از دو واژهٔ «امین» به معنای امانتدار و راستکردار، و «ملّة» به معنای دین، شریعت و آیین تشکیل شده است. این عبارت در کل به معنای «کسی که مورد اعتماد و محافظ دین و آیین است» به کار میرود.
تلفظ
تلفظ صحیح این عبارت به صورت «اَمینُل مِلْ لَه» (Amin al-Milla) است که در آن همزهٔ ال وصل شده و ل مشدد خوانده میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع این کلمه معمولاً به عنوان پاسخ برای راهنمای «لقب سلطان محمود غزنوی» یا «امانتدار آیین» مطرح میشود و دقیقاً دارای ۹ حرف است.
به انگلیسی
برای این لقب اصطلاح ثابت و رسمی در انگلیسی وجود ندارد، اما عبارات فوق به خوبی مفهوم آن را منتقل میکنند.
به فارسی
برگردان و معادلهای روان فارسی این اصطلاح شامل واژههایی چون امانتدار دین، نگهبان شریعت، ثقةالدین و معتمدالدین است.
در قرآن
خودِ ترکیب عبارتی «امین الملة» در متن قرآن کریم نیامده است؛ با این حال، واژههای سازندهٔ آن بارها به صورت جداگانه تکرار شدهاند. به عنوان نمونه واژهٔ «امین» در وصف پیامبران و واژهٔ «ملة» در عباراتی نظیر «ملة ابراهیم» (آیین ابراهیم) به کار رفته است.
جمعبندی و توضیح کامل امین الملة
عبارت «امین الملة» یک ترکیب اضافهٔ عربی و از القاب افتخاری، دیوانی و حکومتی در فرهنگ و تاریخ اسلامی است. این لقب در گذشته به کسانی اعطا میشد که در وفاداری به شریعت، حفاظت از احکام دین و امانتداری مذهبی سرآمد بودند و ارج و منزلت بالایی در دستگاه حاکمیت یا نزد علما داشتند.
سرشناسترین مصداق تاریخی این لقب، سلطان محمود غزنوی است که از سوی خلیفه عباسی به همراه لقب «یمینالدوله» (دست راست دولت)، لقب «امینالملة» (امانتدار دین) را دریافت کرد. این واژه از نظر ریشهشناسی به دو ریشهٔ «أ-م-ن» (امنیت و ایمان) و «م-ل-ل» (دین و شریعت) بازمیگردد.