یعنی چه
عقوبات جمعِ «عُقوبَت» است و در لغت و اصطلاح به معنای کیفرها، تنبیهها و عذابهایی است که انسان به دلیل انجام کار بد، گناه یا بزهکاری به آن دچار میشود. در بافت فقهی و حقوقی، به بخشی از قوانین و احکام که به مجازاتهای دنیوی مجرمان (مانند حدود، قصاص و تعزیرات) میپردازد، «احکام العقوبات» میگویند.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه به صورت عُقوبات (صداهای ضمه روی عین، ضمه روی قاف و الف کشیده) است.
در جدول
در حل جدول کلمات متقاطع، واژه «عقوبات» به عنوان پاسخ ۶ حرفی برای راهنماهایی مثل «کیفرها»، «مجازاتها» یا «تنبیهات» کاربرد دارد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی بسته به بافت متن (حقوقی، جزایی یا سیاسی) از واژگان فوق استفاده میشود.
به عربی
این واژه اصالتاً عربی و از ریشه «ع ق ب» است و در حقوق و فقه کشورهای عربی به همین صورت به کار میرود.
به فارسی
برابرهای اصیل و رایج فارسی برای این کلمه شامل کیفرها، پادافراهها (یا بادافرهها) و تاوانها است که در متون کهن و مدرن فارسی به جای واژه عقوبات استفاده میشوند.
جمعبندی و توضیح کامل عقوبات
واژه «عقوبات» که جمع مؤنث سالم از کلمه «عقوبت» است، ریشه در زبان عربی و سه حرف اصلی (ع ق ب) دارد. مفهوم بنیادی این ریشه به معنای «پشت سر هم آمدن» و «پیامد» است؛ چرا که مجازات و کیفر همیشه در پیِ ارتکاب جرم، خطا یا گناه نازل میشود. در نمادشناسی فرهنگی و اجتماعی، عقوبات معمولاً با ابزارهایی چون تازیانه، غل و زنجیر یا ترازوی عدالت همراه با شمشیر بازنمایی میشود.
این واژه هم در متون ادبی و اخلاقی به معنای مکافات عمل و عذابهای دنیوی و اخروی کاربرد دارد و هم در اصطلاح فقهی و حقوقی به شاخهای از قوانین اطلاق میشود که مجازاتهای بزهکاران را تعیین میکند. اگرچه خودِ کلمه به صورت جمع در قرآن نیامده، اما همخانوادههای آن مانند «عِقاب» بارها برای هشدار درباره پیامد اعمال انسانها استفاده شده است.
در تداول امروزی، این کلمه افزون بر کاربردهای مذهبی و سنتی، گاهی در ادبیات سیاسی و بینالمللی نیز به عنوان معادل تحریمها (Sanctions) یا ضمانتهای اجرای تنبیهی علیه رفتارهای غیرقانونی به کار میرود.