یعنی چه
الجمرات واژهای عربی و جمعِ «جَمْرَة» است. این کلمه در لغت به معنای تکههای آتش (اخگر)، توده سنگریزهها یا تجمع گروهی از مردم است. در اصطلاح فقهی و مناسک حج، به سه جایگاه و ستون مشخص در سرزمین «مِنا» در نزدیک مکه گفته میشود که زائران بیتالله الحرام در روزهای خاصی از حج، به سوی آنها سنگ پرتاب میکنند.
تلفظ
این کلمه همراه با الف و لام تعریف به صورت اَلْجَمَراتْ (با فتح جیم و میم) تلفظ میشود. شکل مفرد آن نیز جَمْرَه (Jamrah) خوانده میشود.
به انگلیسی
در متون انگلیسی و راهنماهای بینالمللی حج، این مکان را مستقیماً Al-Jamarat مینامند و برای توصیف عمل آن از عباراتی نظیر Stoning of the Devil (رمی جمرات) استفاده میکنند.
به فارسی
در زبان فارسی معادل دقیق یککلمهای برای آن وجود ندارد و معمولاً از عبارات توصیفی مانند «ستونهای سهگانه منا»، «جایگاههای رمی شیطان» یا «جمار» استفاده میشود.
در قرآن
خود واژه «الجمرات» یا «جمره» به طور صریح در متن قرآن ذکر نشده است؛ اما مناسک و اعمال مربوط به آن (بیتوته در منا و یاد خدا در روزهای معین) در آیه ۲۰۳ سوره بقره («وَاذْكُرُوا اللَّهَ فِي أَيَّامٍ مَعْدُودَاتٍ...») مورد اشاره قرار گرفته که طبق تفاسیر، یکی از مصادیق اصلی این ذکر الهی، تکبیر گفتن هنگام رمی جمرات است.
نماد چیست
جمرات در مناسک اسلام نماد ابلیس و وسوسههای درونی و بیرونی اوست. طبق روایات تاریخی، این مکانها محلهایی هستند که شیطان بر حضرت ابراهیم (ع) ظاهر شد تا او را از اجرای فرمان الهی مبنی بر ذبح فرزندش بازدارد و آن حضرت با پرتاب سنگ او را طرد کرد. امروزه این عمل نمادی از جهاد اکبر، طرد وسوسههای شیطانی و مبارزه با استکبار است.
جمعبندی و توضیح کامل الجمرات
واژه الجمرات ریشه در زبان عربی و ماده (ج-م-ر) دارد که در اصل به معنای گرد آمدن، پاره آتش یا سنگریزه است. در اصطلاح جهان اسلام، این کلمه یادآور یکی از اصلیترین و باشکوهترین ارکان عملی مناسک حج یعنی «رمی جمرات» است. این سه ستون که با نامهای جمره اولیٰ، وسطیٰ و عقبه شناخته میشوند، در مسیر سرزمین منا قرار دارند.
اعمال مربوط به جمرات، بازسازی نمادین ایستادگی حضرت ابراهیم (ع) در برابر مکر و وسوسههای شیطان است. زائران با پرتاب سنگریزههایی که پیشتر جمعآوری کردهاند به سمت این ستونها، بیزاری خود را از رذایل اخلاقی، گناهان و نیروهای شیطانی اعلام میکنند و متعهد به پاکسازی روح خود میشوند.