یعنی چه
ویکتور فرانکنشتاین نام شخصیت اصلی و دانشمند جوان رمان گوتیک مری شلی (۱۸۱۸) است. او با استفاده از قطعات بدن مردگان و نیروی الکتریسیته، موجودی زنده اما ترسناک خلق میکند. در اصطلاح استعاری، این نام به فردی اشاره دارد که ناخواسته باعث ایجاد یک نیروی مخرب و غیرقابلکنترل میشود.
تلفظ
این نام به صورت «ویکتور فرانْکِنْشْتاین» تلفظ میشود که بخش اول آن ریشه لاتین و بخش دوم ریشه آلمانی دارد.
در جدول
در جدولهای متقاطع، این عبارت معمولاً به عنوان پاسخ برای طراحانی است که «خالق هیولای فرانکنشتاین» یا «شخصیت اصلی رمان مری شلی» را با تعداد حروف بالا (۱۷ حرف) طلب میکنند.
به انگلیسی
نام این شخصیت در زبان مبدأ (انگلیسی) به صورت Victor Frankenstein نوشته میشود.
به فارسی
این نام یک اسم خاص خارجی است و در زبان فارسی معادل معنایی ندارد؛ بنابراین دقیقاً به صورت آوانویسیشده یعنی «ویکتور فرانکنشتاین» به کار میرود.
نماد چیست
در نقد ادبی و فلسفی، ویکتور فرانکنشتاین نماد سرکشی انسان در برابر طبیعت، تلاش برای تقلید از کار خلقت بدون در نظر گرفتن مسئولیت اخلاقی، و عواقب فاجعهبار پیشرفتهای علمیِ لجامگسیخته است. او همان «پرومتئوس مدرن» است که آتش را از خدایان دزدید و مجازات شد.
معنی انگلیسی/خارجی
نام کوچک او «Victor» ریشهای لاتین دارد و به معنای پیروز یا فاتح است. نام خانوادگی او «Frankenstein» واژهای آلمانی است؛ بخش اول (Franken) به قبیله فرانکیها یا مردان آزاد و بخش دوم (Stein) به معنای صخره یا سنگ اشاره دارد که در مجموع به معنای «دژ مردان آزاد» یا «صخره فرانکیها» است. مری شلی این نام را از قلعهای تاریخی به همین نام در آلمان الهام گرفته است.
جمعبندی و توضیح کامل ویکتور فرانکنشتاین
ویکتور فرانکنشتاین شخصیت محوری رمان معروف مری شلی است که اغلب به اشتباه با نام موجود یا هیولایی که ساخته (هیولای فرانکنشتاین) جابهجا گرفته میشود. او دانشمندی بلندپرواز است که مرزهای دانش عصر خود را میشکند اما در نهایت قربانی مخلوق مخرب و طردشده خود میگردد.
این واژه امروزه از قالب یک نام خاص داستانی فراتر رفته و به یک اصطلاح و استعاره جهانی تبدیل شده است؛ به طوری که در ادبیات مدرن و رسانهها، هرگاه دانشمند یا مخترعی چیزی را پدید آورد که کنترلش از دست خودش خارج شود و مایه نابودیاش گردد، او را به ویکتور فرانکنشتاین تشبیه میکنند.