یعنی چه
خانواده تک والد به شکلی از خانواده اطلاق میشود که در آن تنها یکی از والدین (پدر یا مادر) به همراه فرزند یا فرزندان خود زندگی میکند و مسئولیت سرپرستی، اقتصادی و تربیتی آنها را به تنهایی بر عهده دارد. این وضعیت معمولاً به دلایلی چون طلاق، فوت یکی از همسران، یا تجرد اختیاری و فرزندخواندگی توسط فرد مجرد شکل میگیرد.
تلفظ
تلفظ این عبارت به صورت «خانواده (خا-ن-وَ-دِ)» و «تکوالد (تَک-وا-لِد)» است.
در جدول
در پاسخ به سوالات جدول کشوری و متقاطع، پاسخ دقیق این عبارت خودِ «خانواده تک والد» با ۱۳ حرف یا «خانواده تک سرپرست» است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی و متون بینالمللی جامعهشناسی، از معادل دقیق Single-parent family برای توصیف این ساختار استفاده میشود.
به فارسی
معادلهای رایج و ملموس این اصطلاح در زبان فارسی مدرن، «خانواده تکسرپرست» و «خانواده یکوالدی» هستند. این عبارت ساختاری معاصر دارد که از ترکیب واژه فارسی «تک» و وامواژه عربی «والد» به عنوان یک گرتهبرداری از علوم اجتماعی غربی ساخته شده است.
در قرآن
این اصطلاح به صورت ساختاریافته و امروزی در متن قرآن کریم وجود عینی ندارد. با این حال، قرآن در آیات متعدد به مصادیق و اعضای این نوع خانوادهها، از جمله حمایت از «ایتام» (فرزندانی که پدر خود را از دست دادهاند) و تکریم و حمایت مالی و اجتماعی از مادران تنها پرداخته است.
نماد چیست
در نمودارهای جامعهشناسی، ژنتیک و شجرهنامهها، این مفهوم با اتصال یک مربع (نماد مرد) یا دایره (نماد زن) تنها، به وسیله یک خط عمودی به فرزند یا فرزندان (بدون وجود خط افقی اتصال ازدواج با جفت دیگر) نشان داده میشود. در طراحیهای گرافیکی مدرن نیز نماد آن طرح سادهای از یک فرد بالغ در کنار یک یا چند کودک است.
جمعبندی و توضیح کامل خانواده تک والد
خانواده تکوالد یکی از ساختارهای شناختهشده و رو به افزایش در جامعهشناسی معاصر است که در آن بار سنگین عاطفی، تربیتی و اقتصادی خانواده تنها بر دوش یک نفر (پدر یا مادر) قرار دارد. این پدیده که عموماً ناشی از تحولات اجتماعی نظیر طلاق، سوانح منجر به فوت همسر یا انتخابهای فردی است، نیازمند بازنگری در ساختارهای حمایتی جامعه است.
از منظر واژهگزینی، این عبارت یک اصطلاح ترکیبی و گرتهبرداریشده از متون علمی غربی است که امروزه در زبان فارسی کاملاً جا افتاده و با مفاهیمی چون تکسرپرستی گره خورده است. شناخت این ساختار به برنامهریزان اجتماعی کمک میکند تا تسهیلات و حمایتهای بهتری را برای این گروه از جامعه فراهم آورند.