یعنی چه
این عبارت به انجام حرکات غیرطبیعی سر، دست و صورت یا تظاهر و تقلیدهای مسخرهآمیز اشاره دارد که فرد برای جلب نظر دیگران، افادهآمدن یا ناز و کرشمه انجام میدهد و معمولاً بار معنایی منفی یا طنزآمیز دارد.
تلفظ
تلفظ صحیح این ترکیب به صورت «اَدا اَطوار» است که در گفتار عامیانه گاهی همراه با واو عطف به صورت «ادا و اطوار» نیز شنیده میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، در پاسخ به راهنمای «حرکات تصنعی»، «لوسبازی» یا «ناز و کرشمه»، کلمه ۸ حرفی «ادا اطوار» یا معادلهای کوتاهتر آن مانند افاده و تصنع کاربرد دارد.
به انگلیسی
با توجه به بافتار متن، برای مفهوم رفتارهای نمایشی از کلمات affectation و posturing و برای رفتارهای آمیخته به ناز زنانه از coquetry استفاده میشود.
به فارسی
مترادفهای اصیل و عامیانه فارسی آن شامل لوسبازی، شکلکدرآوردن، قر و فر، ناز و اصول، و افاده است. در مقابل، واژههایی مانند سادگی، وقار، متانت و بیپیرایگی متضادهای آن به شمار میروند.
جمعبندی و توضیح کامل ادا اطوار
ترکیب «ادا اطوار» یک اصطلاح مرکب تباعی و عامیانه در زبان فارسی است. واژه اول یعنی «ادا» ریشه فارسی/عربی در مفهوم نمایش و شکلک دارد و واژه دوم یعنی «اطوار» جمع کلمه عربی «طور» به معنای حالات، روشها و رفتارهاست. ترکیب این دو با هم در فرهنگ گفتاری ما معنایی کنایی به خود گرفته و برای توصیف رفتارهای ساختگی به کار میرود.
این عبارت معمولاً در مکالمات روزمره بار معنایی انتقادی یا طنز دارد و برای سرزنش فردی که از حالت طبیعی خارج شده و به رفتارهای لوس یا متظاهرانه روی آورده، استفاده میشود؛ به عنوان مثال میگویند: «به جای این همه ادا اطوار، حرفت را رک و راست بزن.»
نکته جالب اینجاست که مفرد و جمع بخش دوم این ترکیب در قرآن کریم نیز به کار رفته است؛ برای نمونه در آیه ۱۴ سوره نوح آمده: «وَقَدْ خَلَقَكُمْ أَطْوَارًا» که به معنی خلقت انسان در مراحل و حالات گوناگون است. با این حال، خود اصطلاح ترکیبی «ادا اطوار» با بار معنایی رفتارهای نمایشی، کاملاً برآمده از سیر تطور زبان فارسی عامیانه است.