یعنی چه
این عبارت یک اصطلاح مستقل یا کلمه واحد در زبان فارسی نیست، بلکه یک گزاره راهنما در جدول کلمات متقاطع یا متون کهن است. «بُرد» در زبان عربی و ادبیات قدیم به معنی نوعی پارچه یا جامه خطدار و گرانبها است و از آنجا که بردِ خاستگاه کشور یمن شهرت جهانی داشته، عبارت «بردش معروف است» برای اشاره به واژه «یمانی» یا «یمن» به کار میرود.
تلفظ
تلفظ این عبارت به صورت ترکیب واژگان فارسی و عربی به شکل [بُ رْ دَ شْ / مَ عْ رُ و فْ / اَ سْ تْ] انجام میشود که در آن بُرد به فتح باء نیست و به ضم باء (بُرد) خوانده میشود.
در جدول
در مسابقات و جدولهای کلمات متقاطع، این عبارت به عنوان کلید راهنما میآید و طراحان جدول معمولاً کلمه «یمانی» (۵ حرفی) یا «یمن» (۳ حرفی) را به عنوان پاسخ صحیح آن در نظر میگیرند.
به انگلیسی
با توجه به مفهوم اصلی جدولی، معادل آن به پوشاک مشهور یمن اشاره دارد. در صورت ترجمه تحتاللفظی دستوری (برد به معنی پیروزی + ش)، به صورت اصطلاح پیروزی مشهور ترجمه میشود.
به ترکی
در زبان ترکی برای اشاره به این نوع جامه سنتی و معروف از واژه ترکیبی یمن کوماشی یا بردِ یمن استفاده میشود.
به فارسی
برگردان و مفهوم روان فارسی این عبارت کنایی در متون ادبی، همان «جامه مرغوب یمنی» یا واژه «یمانی» است که به عنوان صفت برای پارچههای گرانبهای قدیمی استفاده میشده است.
جمعبندی و توضیح کامل بردش معروف است
عبارت «بردش معروف است» یک واژه واحد یا اصطلاح عامیانه در زبان فارسی امروز نیست؛ بلکه یک گزاره توصیفی و کنایی است که بیشترین کاربرد را در طراحی جدول کلمات متقاطع دارد. این عبارت به واژه «بُرد» (به ضم ب) به معنای جامه و پارچه خطدار اشاره دارد که در تاریخ ادبیات و بازرگانی قدیم، نوع تولید شده آن در کشور یمن از مرغوبیت و شهرت بالایی برخوردار بوده است.
بنابراین، وقتی در سوالات جدول یا متون ادبی قدیم با این گزاره مواجه میشوید، منظور اصلی راهنمایی کاربر برای رسیدن به پاسخ «یمانی» یا «یمن» است. شعرا و نویسندگان کلاسیک مانند حافظ و سعدی نیز بارها از برد یمانی در کنار عقیق یمنی به عنوان نمادهای کالا و تحفههای فاخر و ارزشمند یاد کردهاند.
از سوی دیگر، اگر این عبارت خارج از فضای جدول و به صورت عامیانه بررسی شود، صرفاً یک ترکیب دستوری ساختگی (بُرد + ـش + معروف است) به معنی «پیروزی یا مسافت تحت پوشش او مشهور است» تلقی میشود که در زبان معیار و اصطلاحات ثبتشده فارسی جایگاهی ندارد و معنای حقیقی آن همان پارچه یمنی است.