یعنی چه
در هندسه و اخترشناسی، بیضیوار (یا کرهوار) مکلورن به یک شکل سهبعدی از نوع بیضیوار پخ (Oblate Spheroid) اطلاق میشود. این حالت زمانی پدید میآید که یک جرم سیالِ تحت گرانش خود با چگالی یکنواخت، با سرعت زاویهای ثابتی به دور خود بچرخد. این مفهوم علمی برای اولین بار در سال ۱۷۴۲ توسط کالین مکلورن برای توجیه شکل زمین و پخ بودن قطبین آن مطرح شد.
تلفظ
تلفظ این عبارت به صورت [بِیْضیوارِ مَکلوْرَن] (Beyzivār-e Makluran) است.
در جدول
این اصطلاح در جدولهای کلمات متقاطع به عنوان یک شکل هندسی فضایی، پاسخ مجسم ناقص یا فرم تعادل سیال چرخنده کاربرد دارد و دقیقاً ۱۳ حرف بدون احتساب فاصلهها دارد.
به انگلیسی
در متون علمی انگلیسی بسته به سهبعدی بودن شکل از کلمات Spheroid یا Ellipsoid استفاده میشود و در حالت هندسه دوبعدی مسطح به آن Maclaurin oval میگوینع.
به فارسی
در زبان فارسی علاوه بر تعبیر رایج «بیضیوار مکلورن»، از برگردانهای دیگری نظیر «کرهوار مکلورن»، «شبهکره مکلورن» و «بیضیگون پخ مکلورن» در کتابهای اختر فیزیک و هندسه عالی استفاده میشود.
نماد چیست
این عبارت نماد ریاضی واحد و مشخصی ندارد، اما در فیزیک سیارات و اخترشناسی، نمادی از شکل تعادل هیدرواستاتیکی اجرام دوار است. در فرمولهای محاسباتی مربوط به آن، معمولاً از پارامترهایی چون سرعت زاویهای، چگالی جرم و برونمرکزی مقطع بیضی استفاده میشود.
جمعبندی و توضیح کامل بیضی وار مک لورن
بیضیوار مکلورن یک مفهوم پیشرفته در هندسه تحلیلی و اختر فیزیک است که به افتخار دانشمند بزرگ اسکاتلندی، کالین مکلورن نامگذاری شده است. این شکل هندسی سهبعدی پخ، در واقع مدل ریاضی یک جرم سیال و چرخنده را نشان میدهد که تحت تأثیر نیروی گرانش خود و نیروی گریز از مرکز ناشی از دوران، به این فرم درآمده است.
اهمیت تاریخی این اصطلاح در آن است که مکلورن توانست با استفاده از این مدل هندسی، علت پخ بودن قطبهای سیاره زمین را به صورت علمی و ریاضی اثبات کند. تفاوت عمده آن با ساختارهایی مثل بیضیوار یاکوبی در این است که مکلورن دارای تقارن چرخشی کامل حول محور دوران خود است.
امروزه این اصطلاح در محاسبات مکانیک سماوی، بررسی تعادل ستارهها و سیارات گازی و همچنین مباحث تخصصی هندسه دیفرانسیل کاربرد گستردهای دارد و در مسابقات اطلاعات عمومی و جدول کلمات نیز به عنوان یک واژه تخصصی مهجور شناخته میشود.