یعنی چه
مدل کوارک (Quark Model) یک طرح طبقهبندیکننده در فیزیک ذرات بنیادی است. این مدل توضیح میدهد که ذرات ترکیبی زیراتمی مانند هادرونها (که خود به باریونها مثل پروتون و نوترون، و مزونها تقسیم میشوند) از ذرات بنیادیتری به نام کوارک و پادکوارک تشکیل شدهاند. این مدل در سال ۱۹۶۴ توسط موری گل-مان و جرج زویگ به طور مستقل پیشنهاد شد.
تلفظ
این ترکیب واژگانی در زبان فارسی به صورت «مُدِلِ کُوارک» تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ به عنوان مدلی در فیزیک ذرات که ساختار ذرات زیراتمی را بیان میکند، عبارت ۸ حرفی «مدل کوارک» است.
به انگلیسی
معادل دقیق و بینالمللی این اصطلاح علمی در زبان انگلیسی Quark Model است.
به فارسی
این اصطلاح یک ترجمه ساختاری مستقیم از زبان انگلیسی است و معادل تکواژهای اصیل در فارسی ندارد؛ اما گاهی در متون تخصصی به عنوان «طرح هادرونی گلمان-زویگ» یا «مدل ساختاری کوارکی» یاد میشود.
نماد چیست
در فیزیک، برای خودِ «مدل کوارک» به عنوان یک نظریه نماد ریاضی یا زبانی واحدی وجود ندارد. با این حال، در فرمولبندیهای این مدل، خودِ کوارکها را با حرف کوچک $q$، پادکوارکها را با $\bar{q}$ و طعمهای مختلف آنها را با حروف اختصاصی $u, d, c, s, t, b$ نمایش میدهند.
جمعبندی و توضیح کامل مدل کوارک
مدل کوارک یکی از ارکان کلیدی فیزیک ذرات مدرن است که در دهه ۱۹۶۰ میلادی برای ساماندهی به آشفتگی ناشی از کشف ذرات زیراتمی متعدد معرفی شد. این مدل با معرفی سه ویژگی بنیادی (و بعداً شش طعم مختلف) برای کوارکها، توانست با موفقیت ساختار داخلی ذرات سنگینی چون پروتون و نوترون را توضیح دهد و پیشبینیهای دقیقی درباره ذرات هنوز کشفنشده ارائه کند.
واژه کوارک ریشه در یک اثر ادبی مدرن دارد که توسط موری گل-مان به امانت گرفته شد و امروزه این اصطلاح کاملاً جنبه علمی و دانشگاهی دارد. مدل کوارک بعداً با معرفی مفهوم بار رنگی تکامل یافت و به شکلگیری کرومودینامیک کوانتومی و در نهایت «مدل استاندارد فیزیک ذرات» منجر شد.