یعنی چه
دستآموز به موجود، پرنده یا حیوانی گفته میشود که در اصل وحصی بوده اما با تمرین، الفت و تربیت انسان، اهلی و فرمانبردار شده است. همچنین این واژه در متون کهن و کاربردهای قدیمیتر، به معنای شاگرد، کارآموز یا فردی است که زیر نظر یک استاد آموزش دیده و مهارت کسب کرده است. مجازاً نیز به افراد بسیار مطیع و فرمانبردار اطلاق میشود.
تلفظ
این واژه از نظر فونتیک و آواشناسی به صورت [dast-āmūz] تلفظ میشود که ترکیبی از «دست» و بن مضارع «آموز» است.
در جدول
در کلمات متقاطع، پاسخ این مدخل خود واژه «دست اموز» با ۷ حرف است. همچنین واژههای هممعنی مانند اهلی، رام یا مطیع نیز ممکن است مد نظر باشند.
به انگلیسی
بسته به متن و کاربرد، در زبان انگلیسی برای حیوانات از واژههای Tame و Pet و برای مفهوم قدیمی شاگرد از Apprentice استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی رایجترین معادل برای حیوان دستآموز «حیوان ألیف» است و برای مفاهیم تسلیم و آموزشدیده از دیگر مشتقات استفاده میشود.
نماد چیست
در نشانهشناسی و ادبیات فارسی، دستآموز (مانند مرغ یا آهوی دستآموز) نمادی از عاشق دلخسته، وفادار و تسلیم است که با وجود داشتن توانایی فرار، به واسطه زنجیر محبت و الفت در نزد معشوق میماند. همچنین در مفهوم عامتر، نمادی از فرمانبرداری مطلق و از دست رفتن استقلال رفتاری به شمار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل دست اموز
واژه «دستآموز» یک صفت مفعولی مرکب و اصیل در زبان فارسی است که از ترکیب دو جزء «دست» و «آموز» (از مصدر آموختن) ساخته شده است. این واژه در درجه اول به حیوانات و پرندگانی اشاره دارد که خوی وحشی خود را از دست داده و تحت تعلیم انسان، کاملاً رام، اهلی و مطیع شدهاند.
در سیر تطور زبان و در متون کهن، این کلمه کاربرد ثانویهای نیز داشته و به شاگردان یا کارآموزانی که زیر دست یک استاد ماهر تربیت میشدند، اطلاق میشده است. امروزه در ادبیات استعاری، کنایه از افراد یا موجوداتی است که استقلال رای ندارند و کاملاً تحت کنترل یا تاثیر فرد دیگری عمل میکنند.